İran'dan Türkiye'nin Hava Savunması Tartışmalarını Yeniden Alevlendiren Füze Saldırısı
İran'dan ateşlenen ve Türkiye hava sahasında düşürülen üçüncü füze Türkiye ile ilgili hava savunması tartışmalarını yeniden gündeme getirirken, uzmanlara göre savaşı bölgeye yaymak isteyen İran'a karşı Ankara ihtiyatlı tutumunu mümkün olduğunca sürdürecek.
ABD'nin İncirlik Üssü'nde Siren Sesleri Yükseldi
Gece saatlerinde Türkiye'nin izniyle ABD'nin de kullanımında olan İncirlik Üssü'nden siren sesleri duyulduğu bildirildi.
NATO Unsurlarından Bir Füze Daha Engellendi
Millî Savunma Bakanlığı, İran'dan atılan bir füzenin daha NATO unsurlarınca havada önlendiğini duyurdu.
Tartışmalar İran'ın Neden Türkiye'deki Üsleri Hedef Alabileceği Üzerinde Yoğunlaşıyor
İran'dan atılan üçüncü füzeye ilişkin tartışmalar sürerken, İran'ın neden Türkiye'deki üsleri de hedef almış olabileceği, NATO'nun konumu ve savaşın genel seyri gündemde önemli bir yer tutuyor.
Uzmanlara Göre Türkiye'ye Daha Fazla Füze Gelme İhtimali
Uzmanlara göre Türkiye'ye daha çok füze gelebilir. İran yönetimi, ilk iki füzenin kendilerinden geldiğini daha önce Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile yaptığı görüşmelerde reddetmişti.
NATO Sistemlerinin Hassaslığı Konusunda Uzmanların Değerlendirmesi
Ancak şimdi yeni bir füzenin daha yönelmesi uzmanlara göre bunların İran topraklarından geldiğini açık bir şekilde gösteriyor.
NATO Üyelerinin Hava Savunma Sistemleri İle İlgili Açıklamalar
Emekli Büyükelçi, Türk Atlantik Konseyi Başkanı Fatih Ceylan, NATO sistemlerinin nereden geldiğini tespit etmesinde hata payının çok düşük olduğunu belirtiyor. "Çünkü bunlar hataya pek yer vermeyen sistemler. Havadayken hatayı düzeltebilecek sistemler, entegre devreler var. Dolayısıyla hata payını çok düşük görmek lazım. Zaten artık üçüncü Türk hava sahası ihlali. Bunu hata olarak görmek bence doğru olmaz."
İran'ın ABD Üslerine Yönelik Açıklamaları
İran'ın yeni Devrim Yüksek Lideri olarak seçilen Mücteba Hamaney son açıklamasında bölgedeki tüm ABD askeri üslerinin kapatılması gerektiğini dile getirerek, "Komşularımızla dostluğa inanıyoruz ve sadece askerî üsleri hedef alıyoruz. Bunu kesinlikle sürdüreceğiz" demişti.
Emekli Büyükelçi Göktürk'ten İran'ın Taktiklerine Açıklama
DW Türkçe'ye konuşan ve daha önce Tahran'da da görev yapan Emekli Büyükelçi Şafak Göktürk, İran rejiminin düşünme sistemi hakkında şu değerlendirmelerde bulunuyor: "Sadece bu savaşla ilgili değil; İran her zaman bir sis perdesi yaratarak hareket etmeyi sever. Yalanı bilinçli olarak söyler ki hangisinin yalan, hangisinin doğru olduğu ile ilgili karşı taraf düşünmeye devam etsin. Karşı taraf bu yalana inansın ya da inanmasın, neyi doğru neyi yanlış söylediği anlaşılmasın diye bunu yapar."
ABD ve İran Arasındaki Çatışmanın Genişlemesine İlişkin Görüşler
Göktürk, bazı kesimlerde dillendirilen "Washington'un Ankara'yı savaşa çekmeye çalıştığı" iddialarına ise katılmayarak, aksine ABD'nin savaşın yayılmasını istemediğini, İran'ın ise çatışmayı bölgesel olarak genişletmeye çalıştığını ifade ediyor.
NATO'nun Balistik Füzeleri Önleme Kapasitesi ve Alternatifleri
Balistik füzeleri önlemede NATO'nun alternatifi var mı? İran'dan yönelen füzeleri NATO sistemlerinin tespit ederek düşürmesi uzmanlara göre Türkiye'nin hava savunma sitemine dair bazı tespitleri gösteriyor. Büyükelçi Ceylan, Türkiye'nin kendi radarları olduğunu ama balistik füzeleri vuracak hava savunma sisteminin olmadığını söyleyerek, Rusya'dan alınan tartışmalı hava savunma sistemi S-400'ler ile ilgili şunları söylüyor: "Zaten S-400 de bunları vuramaz. S-400 bir ağa bağlı çalışmadığı sürece etkisi ve vuruş kabiliyeti çok düşük. S-400'lerin çalıştığına dair de aslında hiçbir işaret yok. Bir de Türkiye'de şu an erken uyarı AWACS uçakları uçuyor sanırım haberlere göre. Şimdi böyle bir ortamda S-400'ü zaten çalıştıramazlar. Onun için ister istemez, özellikle yüksek irtifa füze savunma sistemlerinde NATO'ya güvenmek durumundayız. Bunun başka alternatifi şu anda yok."
NATO'nun 5'inci Maddesi ve Türkiye'ye Yönelen Füzeler
NATO 5'inci madde devreye girer mi? Türkiye'ye yönelen füzelerle ilgili bir başka tartışma konusu ise NATO'nun 5'inci maddesinin devreye girip girmeyeceği ile ilgili. NATO'nun 5'inci maddesi, bir NATO ülkesine yapılan silahlı saldırının tüm NATO üyelerine yapılmış sayılmasını öngörüyor, ancak çok ender zamanlarda işletiliyor. En son ABD'de İkiz Kulelere 11 Eylül 2001'de yapılan saldırıda devreye girmişti.
Büyükelçi Ceylan'dan NATO'nun 5'inci Maddesi ve İşleyişi Hakkında Açıklamalar
Türkiye'nin NATO'daki eski Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ceylan, bu maddenin hangi şartlarda ve nasıl devreye sokulabileceğini şöyle anlatıyor: "Şu an zaten Türkiye topraklarını vuran bir füze yok. Havada imha ediliyorlar. Herhangi bir saldırıya maruz kalındığında ise saldırıya maruz kalan ülke eğer 5'inci maddeyi işletmek ister ise o yönde bir iradesi varsa bunu NATO'ya götürür. Ama o ülke bunu istemezse madde doğrudan işletilemez. Diyelim ki NATO'ya başvuru yapıldı; o zaman da yine otomatik işlemez. Konsey'in karar alması gerekir. Burada 'consensus' ilkesi aranır, yani görüş birliği."
NATO'nun 4'üncü Maddesi ve Türkiye'nin Durumu
Bu arada Ceylan, 5'inci madde değil ama 4'üncü maddenin işletilebileceğini belirtiyor ve şöyle konuşuyor: "Bence 4'üncü maddenin işletilmesi lazım. Mesela Suriye krizinde biz bunu işlettik. Ama belki Ankara olayı fazla da boyutlandırmak istemiyor olabilir, onu da anlıyorum. Çünkü bu savaşa müdahil olmak anlamına gelir."
Türkiye'nin Hava Savunması ve NATO İle İlişkisi
NATO'nun 4'üncü maddesi, bir üye ülke güvenliği, toprak bütünlüğü veya siyasi bağımsızlığının tehdit altında olduğunu düşündüğünde NATO müttefikleriyle istişare talep etmesine imkân veriyor.
Ankara'nın İhtiyatlı Tutumu ve Gelecekteki Duruşu
Peki ilk iki füzeye karşı itidalli davranan Ankara'nın üçüncü füze karşısında tutumu nasıl olabilir? Büyükelçi Ceylan, bu konuda şunları ifade ediyor: "Bence şu anda Ankara'yı en çok düşündüren konuların başında bu işten yara bere almadan nasıl kurtuluruz var. Şu ana kadar ihtiyatlı bir politika takip edildi. Bazı operasyonel bilgilerin kamuoyuyla paylaşılmasının yaratabileceği sakıncaları da anlıyorum. Bundan sonra da aynı tutum sürdürülür kanımca. Ama bakıldı ki daha geniş çaplı ve Türkiye'de de zarar veren bir darbe gelir, o zaman iş değişebilir."
