EYT İçin Özel Uygulamalar
Emeklilik sürecini öne çekmek isteyen çalışanlar için dikkat çeken detaylar paylaşıldı. EYT kapsamında olmayan sigortalılar, prim, hizmet süresi ve yaş şartlarını yerine getirmek zorunda kalsa da mevzuatta yer alan bazı özel uygulamalar, erken emeklilik için kapı aralayabiliyor. Uzmanlar, bu konuda 7 önemli avantajı işaret etti. Emeklilik hakkı için erkekler için 25 yıl sigortalılık süresi, kadınlar için ise 20 yıl olarak uygulanıyor. Yine işe giriş tarihine göre belli bir primin de ödenmesi şartı var. 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar için yaş şartı kaldırıldı ve EYT yasası ile emekli olma hakkına kavuştular.
Çocuk Avantajı
Erken emeklilik için gerekli şartlar neler? Kadın çalışanlar için çocukları üzerinden prim kazanma imkanı bulunuyor. Bu imkan 3 çocuğa kadar borçlanma ile 2160 gün, yani 6 yıl kazandırıyor. Böylece yaşı ve yılı dolmuş bir anne 3 çocuğu varsa 6 yıl erken emekli olabiliyor. Burada tek şart, çocukların sigortadan önce doğmuş olması. Staj yapan anneler için bu istisna da uygulanıyor ve stajdan sonraki çocuklar borçlanıldığında işe giriş tarihi geri çekiliyor, bu sayede EYT yasası kapsamına giren anneler de bulunuyor.
Askerliği Öne Çıkarma
Erkeklerde ise askerlik süreleri hem yaşı geriye çekerken hem de prim kazanma imkanı veriyor. Sigortalı olmadan önce yapılan askerlik için borçlanılması, sigorta giriş tarihini borçlanılan gün kadar geriye çekiyor. Böylece en az 1 yaş önce emeklilik imkanı bulunuyor. Hatta bu imkan sayesinde 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olmasına rağmen borçlanarak EYT'den emekli olan çok sayıda sigortalı da bulunuyor.
10 Yıl Prim Yeterli Olacak
Kısmi emeklilik de denilen yöntemde ise 15 yıl ve 3600 günü dolduranlar daha fazla çalışmadan emekli olabiliyor. Bu imkan 9 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanlar için geçerli. Sonrası için ise prim 4500'e, yıl şartı 25'e çıkıyor. 15 yıl 3600 günü olan erkek sigortalı 55, kadın sigortalı ise 50 yaşını doldurmuşsa kısmi emeklilik hakkından yararlanabiliyor.
Yüzde 60 Rapor Testi Yeterli
Çalışırken iş yapabilme gücünü en az yüzde 60 kaybedenler sağlık raporu alarak malulen emekli olabiliyor. En az 1800 gün prim yeterli oluyor ve yaş şartı aranmıyor. Bunun için SGK'dan hastaneye sevk almak gerekiyor. Verilecek heyet raporu SGK tarafından onaylanınca maaş bağlanıyor. Ancak malulen emekliler çalışamıyor, çalışınca emekli maaşı kesiliyor.
Vergi İndirimi Yaşı Kaldırır
Engelli çalışanlar en az yüzde 40 engellilik ile vergi indirimi aldıklarında yaş şartına bakılmadan, işe giriş tarihlerine göre 15 yıl 3 bin 600 günden başlayarak 18 yıl 4680 güne kadar süreyle emekli olabiliyor. Engelli emeklilik hakkından yararlananlar çalışabiliyor ve emekli maaşları kesilmiyor.
Yıpranmaya Payı
Ağır işlerde çalışanlar, madenciler, gazeteciler, gemi adamları gibi mesleklerde çalışanlar sigortalılık sürelerine belli oranda gün eklenerek ve işe girişi geriye çekerek emeklilik imkanına kavuşuyor. Burada eklenen prim süresinin yarısı kadar süre de yaş şartından düşülüyor.
Annelere Prim Avantajı
Başkasının bakımına muhtaç derecede engelli çocuğu bulunan annelerin 1 Ekim 2008 sonrası primlerinin dörtte biri toplam primlerine ekleniyor. Bu süre yaş şartından da düşülüyor. Böylece 4 yıl çalışan bir anne 5 yıl çalışmış gibi oluyor ve erken yaşta emekli maaşı alabiliyor.
