İkinci el otomobil ilanında araç kusursuz görünebilir.
Satıcı aracın kazasının bulunmadığını, bakımlarının zamanında yapıldığını ve herhangi bir sorununun olmadığını da söyleyebilir.
Ancak otomobil satın alırken sözlü beyanla yetinmek yerine mevcut resmi kayıtları da kontrol etmek mümkün.e-Devlet Kapısı'nda Emniyet Genel Müdürlüğü, Türkiye Noterler Birliği, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) ve TÜVTÜRK tarafından sunulan araçlarla ilgili çeşitli hizmetler bulunuyor.
Peki ikinci el otomobil almadan önce hangi kayıtlar kontrol edilmeli?
Hasar geçmişine bakınİkinci el otomobilde en çok merak edilen konuların başında aracın geçmişte kazaya karışıp karışmadığı geliyor.e-Devlet'te Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından “Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama” hizmeti sunuluyor.
Bu hizmet, trafik sigortası poliçe ve hasar kayıtlarının sorgulanmasına imkan sağlıyor.
Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: e-Devlet'teki kişisel sorgulama hizmetlerinin tamamı herhangi bir plakayı yazarak başka bir kişiye ait aracın bütün geçmişini görüntüleyebileceğiniz açık bir veri tabanı değil.
Bu nedenle satın alınacak araçla ilgili gerekli kayıtların araç sahibiyle birlikte kontrol edilmesi veya SBM'nin araç geçmişine yönelik yetkili sorgulama kanallarının kullanılması önem taşıyor.
Muayene durumunu ve raporunu kontrol edinBir başka önemli kayıt aracın periyodik muayenesi.e-Devlet'te TÜVTÜRK tarafından “Muayene Durum Sorgulama” ve “Barkodlu Araç Muayene Raporu Sorgulama” hizmetleri bulunuyor.
Böylece araç muayenesine ilişkin resmi kayıtlar üzerinden kontrol yapılabiliyor.Özellikle satıcının sunduğu bilgiler ile resmi muayene kayıtlarının birlikte değerlendirilmesi, otomobilin geçmişini anlamaya yardımcı olabilir.
Araç üzerindeki plaka cezalarını sorgulayıne-Devlet'te Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından “Araç Plakasına Yazılan Ceza Sorgulama” hizmeti de sunuluyor.
Bu hizmet kimlik doğrulaması yapılarak kullanılıyor.İkinci el araç satışından önce mevcut trafik cezaları ve diğer mali yükümlülükler konusunda satıcıdan gerekli kontrolleri yapması ve sonuçları göstermesi istenebilir.
Böylece satış işlemi sırasında beklenmedik bir durumla karşılaşma ihtimali azaltılabilir.
Aracın tescil bilgilerini kontrol edine-Devlet'te Türkiye Noterler Birliği tarafından “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” hizmeti bulunuyor.
Buradaki “adıma” ifadesi önemli.
Hizmet, kullanıcının kendi adına tescilli araçları sorgulamasına yönelik.
Dolayısıyla ikinci el araç alıcısının herhangi bir plakayı yazarak aracın sahibine ait tüm tescil bilgilerini görüntüleyebileceği anlamına gelmiyor.
Satış öncesinde aracın ruhsat bilgileri ile otomobilin kendisi ve satıcının beyanlarının uyuşup uyuşmadığı kontrol edilmeli.
Resmi devir işlemi ise noter üzerinden gerçekleştiriliyor.
Trafik sigortası kayıtlarını da gözden geçirinİkinci el otomobil araştırılırken yalnızca kazaya değil, sigorta kayıtlarına da bakılabilir.e-Devlet'teki Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi hizmetleri arasında Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama ile Kasko Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama hizmetleri bulunuyor.
Bu kayıtlar, araç geçmişini değerlendirirken kullanılabilecek resmi veri kaynakları arasında yer alıyor.
Ancak sigorta kaydının bulunması veya bulunmaması tek başına aracın mekanik ve kaporta durumunun iyi ya da kötü olduğunu göstermiyor.e-Devlet sorgusu ekspertizin yerine geçmezBurada en önemli noktalardan biri de bu.
Resmi kayıtlarda görülen bilgiler, aracın mevcut mekanik durumunu gösteren kapsamlı bir ekspertiz raporu değil.
Bir otomobilin motor, şanzıman, yürüyen aksam, kaporta, boya veya elektronik sistemlerinde mevcut bir sorun bulunup bulunmadığının anlaşılması için fiziksel inceleme gerekiyor.
Aynı şekilde hasar kaydının bulunmaması da otomobilin geçmişinde hiçbir işlem yapılmadığının tek başına garantisi değil.
Bu nedenle resmi kayıt sorgulaması ile bağımsız fiziksel kontrol birbirinin alternatifi değil, birbirini tamamlayan iki ayrı aşama olarak değerlendirilmeli.
Satıcıdan birlikte sorgulama yapmasını isteyinSatın almak istediğiniz araç başka bir kişinin üzerine kayıtlı olduğu için e-Devlet'teki bazı bilgilere kendi hesabınızdan erişememeniz normal.
Bu durumda satıcıdan, kendi e-Devlet hesabından ilgili resmi kayıtları açmasını ve araç bilgileriyle birlikte göstermesini istemek mümkün.
Ancak satıcının e-Devlet şifresini istemek veya kendi cihazınıza girmesini talep etmek yerine, sorgulamayı satıcının kendi cihazından yapması daha güvenli bir yöntem.
Para ödemeden önce üçlü kontrolİkinci el otomobil satın alırken tek bir sorgulamaya güvenmek yerine üç farklı alanın birlikte kontrol edilmesi daha sağlıklı:Resmi kayıtlar + araç ekspertizi + noter satış bilgileri.e-Devlet ve diğer yetkili sorgulama kanalları aracın kayıtlı geçmişi hakkında bilgi sağlarken ekspertiz mevcut fiziksel durumunu ortaya koyabilir.
Noter işlemi ise aracın resmi devrinin gerçekleştirildiği aşamadır.Özellikle yüksek tutarlı ikinci el otomobil alışverişlerinde “satıcı söyledi” veya “ilanda yazıyordu” bilgisiyle yetinmemek, mevcut resmi kayıtlarla beyanları karşılaştırmak önemli bir güvenlik adımı olabilir.
