Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, İstanbul'da düzenlenen "Enflasyon ve Makroekonomik Görünüm" başlıklı sunumunda, Türkiye ekonomisinin mevcut görünümüne ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.
Enflasyondaki düşüş eğiliminin devam ettiğini belirten Karahan, küresel jeopolitik gelişmeler ile gıda ve enerji fiyatlarında yaşanan arz kaynaklı dalgalanmaların dezenflasyon sürecini beklenenden daha yavaş ilerlettiğini ifade etti. Buna rağmen fiyat istikrarının sağlanmasının Merkez Bankası'nın temel önceliği olduğunu vurgulayan Karahan, bu hedefe ulaşıncaya kadar sıkı para politikası duruşunun taviz verilmeden sürdürüleceğini söyledi.
Yıllık Enflasyonda Belirgin Gerileme Yaşandı
Sunumda paylaşılan verilere göre, tüketici enflasyonu haziran ayı itibarıyla yıllık bazda yüzde 32,1 seviyesine geriledi. Böylece geçtiğimiz yıl mayıs ayında görülen yüzde 75,5 seviyesinden önemli ölçüde düşüş kaydedilmiş oldu. Karahan, enflasyondaki bu gerilemenin uygulanan para politikalarının etkisini göstermeye başladığını ifade ederken, sürecin henüz tamamlanmadığını ve fiyat istikrarının kalıcı hale gelmesi için mevcut politikaların kararlılıkla sürdürüleceğini dile getirdi.
Gıda ve Enerji Fiyatlarındaki Arz Şokları Enflasyonu Etkiliyor
Merkez Bankası'nın değerlendirmelerinde son dönemde özellikle gıda ve enerji fiyatlarında yaşanan arz yönlü gelişmelerin tüketici enflasyonu üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğu belirtildi. Küresel ölçekte devam eden jeopolitik gerilimlerin emtia piyasalarında fiyat oynaklığını artırdığına dikkat çekilirken, bu durumun Türkiye'deki enflasyon görünümünü de olumsuz etkilediği ifade edildi.
Buna rağmen hizmet sektöründe gözlenen fiyatlama davranışlarındaki normalleşmenin dezenflasyon sürecine destek verdiği aktarıldı. Özellikle kira ve eğitim gibi uzun süredir yüksek fiyat artışlarının görüldüğü kalemlerde fiyat katılığının zayıflamaya başlamasının olumlu bir gelişme olduğu vurgulandı.
Temel Mal Enflasyonunda Yeniden Hareketlilik Görülüyor
Karahan'ın sunumunda dikkat çeken başlıklardan biri de temel mal enflasyonundaki son gelişmeler oldu. Merkez Bankası değerlendirmelerine göre temel mal grubunda fiyat artışlarının son dönemde yeniden hız kazandığı gözleniyor. Bununla birlikte üretim maliyetleri üzerindeki baskının önümüzdeki süreçte azalmasının beklendiği ifade edildi.
Ayrıca çekirdek enflasyon göstergelerinde görülen son yükselişin kısa vadeli enflasyon görünümü açısından yukarı yönlü risk oluşturduğu belirtilirken, para politikası kararlarında bu göstergelerin yakından takip edilmeye devam edileceği kaydedildi.
Enflasyon Beklentilerindeki Bozulma Kontrol Altında
Fatih Karahan, enflasyonla mücadelede beklentilerin büyük önem taşıdığına dikkat çekerek piyasa katılımcıları, reel sektör ve hanehalkının enflasyon beklentilerinde sınırlı düzeyde bozulma yaşandığını söyledi. Son dönemde beklentilerin dağılımında iyileşme görüldüğünü belirten Karahan, uygulanan para politikalarının ekonomik aktörler üzerindeki güven etkisinin devam ettiğini ifade etti. Merkez Bankası, beklentilerin çıpalanmasının fiyat istikrarının sağlanması açısından kritik önem taşıdığı görüşünü yineledi.
Ekonomik Faaliyetlerde Yavaşlama Eğilimi Devam Ediyor
Sunumda ekonomik büyüme tarafına ilişkin değerlendirmelere de yer verildi. Karahan, sıkı finansal koşulların etkisiyle ekonomik aktivitedeki yavaşlamanın sürdüğünü belirtti. Gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) büyümesinde ivme kaybı yaşandığını ifade eden Karahan, kapasite kullanım oranlarının da uzun dönem ortalamalarının altında seyretmeye devam ettiğini söyledi. İç talebe ilişkin öncü göstergelerin de ekonomide kontrollü bir yavaşlamaya işaret ettiği belirtildi.
Perakende satış hacmi, kredi kartı harcamaları, otomobil satışları ve dayanıklı tüketim mallarına yönelik harcamalarda görülen eğilimlerin talepte dengelenmenin sürdüğünü ortaya koyduğu aktarıldı. Bunun yanında bankacılık sektöründeki kredi büyümesinin de yavaşlamaya devam ettiği ve sıkı para politikasının finansal koşullar üzerindeki etkisinin sürdüğü ifade edildi.
Cari Açıkta İyileşme Eğilimi Güçleniyor
Merkez Bankası Başkanı, dış dengeye ilişkin olumlu gelişmelere de dikkat çekti. İkinci çeyrek itibarıyla dış ticaret açığında daralma yaşandığını belirten Karahan, enerji ithalatındaki artışa rağmen ihracat performansının güçlü seyrini koruduğunu söyledi.
Turizm sektöründeki canlılığın da cari dengeyi destekleyen önemli unsurlardan biri olduğunu belirten Karahan, ziyaretçi sayısı ve turizm gelirlerinde artışın devam ettiğini ifade etti. Tüm bu gelişmeler doğrultusunda cari açığın milli gelire oranının tarihsel ortalamaların altında kalmaya devam ettiği vurgulandı.
Dolarizasyonda Önemli Bir Risk Görülmüyor
Sunumda finansal istikrar açısından önem taşıyan dolarizasyon eğilimine ilişkin değerlendirmeler de paylaşıldı. Karahan, hanehalkının dövize yöneliminde belirgin bir artış gözlenmediğini ifade ederek Türk lirası mevduata olan ilginin güçlü şekilde devam ettiğini söyledi.
Bunun yanı sıra Merkez Bankası rezervlerinin güçlü görünümünü koruduğu ve finansal sistem açısından önemli bir güven unsuru oluşturduğu belirtildi. Yetkililer, mevcut tablo çerçevesinde döviz piyasasında ilave risk oluşturabilecek önemli bir dolarizasyon eğilimi bulunmadığını değerlendirdi.
Jeopolitik Gelişmeler Dezenflasyon Sürecini Geciktirdi
Sunumun sonuç bölümünde küresel gelişmelerin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkileri kapsamlı şekilde ele alındı. Karahan, özellikle son dönemde yaşanan uluslararası çatışmaların enerji ve emtia fiyatlarını yükselterek enflasyondaki düşüş sürecini beklenenden daha yavaş hale getirdiğini belirtti.
Jeopolitik risklerin küresel ticaret, lojistik maliyetleri ve enerji piyasaları üzerinden fiyatlar üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiği ifade edildi. Ancak bu dışsal gelişmelere rağmen uygulanan para politikasının enflasyondaki düşüş eğilimini desteklediği ve dezenflasyon sürecinin devam ettiği vurgulandı.
Sıkı Para Politikası Kararlılıkla Sürecek
Fatih Karahan, Merkez Bankası'nın para politikasında herhangi bir gevşeme planlamadığını açık şekilde ifade etti. Fiyat istikrarı kalıcı olarak sağlanıncaya kadar sıkı para politikası duruşunun sürdürüleceğini belirten Karahan, faiz kararlarının her Para Politikası Kurulu toplantısında güncel ekonomik veriler doğrultusunda değerlendirileceğini söyledi.
Bu kapsamda gerçekleşen enflasyon verileri, geleceğe yönelik enflasyon beklentileri ve enflasyonun ana eğilimine ilişkin göstergelerin karar alma sürecinde belirleyici olmaya devam edeceği ifade edildi. Merkez Bankası ayrıca enflasyon görünümünde belirlenen ara hedeflerden belirgin sapma yaşanması halinde ilave parasal sıkılaştırma adımlarının da gündeme gelebileceğini yineledi.
Karahan, fiyat istikrarının sürdürülebilir büyüme ve ekonomik istikrar açısından vazgeçilmez öneme sahip olduğunu belirterek, para politikasının bu hedef doğrultusunda kararlı, öngörülebilir ve veri odaklı şekilde uygulanmaya devam edeceğinin altını çizdi.
