Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılı birinci çeyreğine ilişkin Finansal Hesaplar Raporu'nu yayımladı.
Rapora göre, yılın ilk çeyreği sonunda yurt içi yerleşik sektörlerin toplam finansal varlıkları 231 trilyon 969 milyar liraya, toplam finansal yükümlülükleri ise 247 trilyon 604 milyar liraya yükseldi.
Böylece Türkiye ekonomisinin net finansal pozisyon açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYİH) oranı bir önceki çeyreğe göre 0,7 puan artarak yüzde 23,2 oldu.
TCMB verilerine göre sektörlerde gerçekleşen net finansal işlemler incelendiğinde, çeyreklik GSYİH'nin yüzde 10,2'si oranında net borçlanma gerçekleşti.
Varlıklar 12,7 trilyon lira arttıToplam ekonominin finansal varlıkları yılın ilk çeyreğinde bir önceki döneme göre 12 trilyon 700 milyar lira artış kaydetti.
Bu artışın 7 trilyon 518 milyar lirası finansal işlemlerden, 5 trilyon 182 milyar lirası ise değerleme etkisinden kaynaklandı.Özellikle hisse senedi ve özkaynak kalemlerinde kur ve fiyat hareketleri nedeniyle 4 trilyon 7 milyar liralık pozitif değerleme gerçekleşti.
Finansal yükümlülükler ise aynı dönemde 14 trilyon 201 milyar lira artarak 247 trilyon 604 milyar liraya çıktı.
Artışın 9 trilyon 244 milyar lirası işlemlerden, 4 trilyon 957 milyar lirası ise değerleme etkisinden oluştu.
Net finansal pozisyon 1,5 trilyon lira gerilediRapora göre toplam ekonominin net finansal pozisyonu ilk çeyrekte bir önceki döneme göre 1 trilyon 501 milyar lira azaldı.
Bu gerilemede para ve mevduat kalemindeki artış varlık yönünde katkı sağlarken, parasal altın ve SDR, krediler ile borçlanma senetlerindeki artış ise yükümlülük tarafında etkili oldu.
Toplam ekonominin borcunun GSYİH'ye oranı yüzde 94, toplam finansal varlıklara oranı ise yüzde 27 olarak hesaplandı.
Hanehalkının en büyük finansal varlığı yine mevduat olduRaporda hanehalkının finansal varlıklarının ilk çeyrekte 1 trilyon 788 milyar lira artarak 28 trilyon 562 milyar liraya yükseldiği belirtildi.
Hanehalkı finansal varlıkları içinde para ve mevduatlar yaklaşık yüzde 54'lük payla ilk sırada yer aldı.
Hisse senedi ve yatırım fonlarındaki fiyat artışları da varlıklardaki yükselişi destekledi.
Hanehalkının yükümlülükleri ise 597 milyar lira arttı.
Artışın neredeyse tamamı kredi kullanımından kaynaklandı.
Böylece hanehalkının net finansal pozisyonu 1 trilyon 191 milyar lira iyileşti.
Hanehalkı borcunun GSYİH'ye oranı yüzde 10, harcanabilir gelire oranı ise yüzde 25 seviyesinde gerçekleşti.Şirketlerin borçluluğu arttıFinansal olmayan kuruluşların finansal varlıkları ilk çeyrekte 6 trilyon 366 milyar lira artarak 111 trilyon 365 milyar liraya yükseldi.
Aynı dönemde yükümlülükler ise 8 trilyon 764 milyar liralık artışla 141 trilyon 474 milyar liraya çıktı.
Bu gelişmeyle şirketlerin net finansal pozisyonu 2 trilyon 398 milyar lira kötüleşti.
Krediler ile hisse senedi ve özkaynak kalemlerindeki artış yükümlülük tarafını yukarı çekerken, para ve mevduatlardaki yükseliş varlık tarafını destekledi.Şirketlerin borcunun GSYİH'ye oranı yüzde 39 seviyesinde yatay kalırken, borcun finansal varlıklara oranı yüzde 24'e yükseldi.
Kamu kesiminde yükümlülükler arttıGenel yönetimin finansal varlıkları ilk çeyrekte 214 milyar lira artarak 15 trilyon 679 milyar liraya yükselirken, yükümlülükleri 611 milyar liralık artışla 20 trilyon 637 milyar liraya çıktı.
Bankacılık ve finans sektörünün bilançosu büyüdüFinansal kuruluşların varlıkları ilk çeyrekte 4 trilyon 316 milyar lira artışla 75 trilyon 810 milyar liraya, yükümlülükleri ise 4 trilyon 191 milyar lira artışla 77 trilyon 774 milyar liraya ulaştı.
En büyük kredi akışı şirketlereKimden-kime tablolarına göre finansal kuruluşlar ilk çeyrekte toplam 29 trilyon 89 milyar liralık kredi kullandırdı.
Bunun 18 trilyon 729 milyar lirası finansal olmayan kuruluşlara, 6 trilyon 772 milyar lirası ise hanehalkına verildi.
Yurt dışından kullanılan kredilerin toplamı ise 11 trilyon 531 milyar lira oldu.
Mevduat tarafında toplam 48 trilyon 117 milyar liralık mevduatın 42 trilyon 124 milyar lirası finansal kuruluşlarda tutulurken, bunun en büyük bölümünü 15 trilyon 361 milyar lirayla hanehalkı oluşturdu.
Türkiye'nin borçluluk oranı emsal ülkelere göre düşük kaldıTCMB'nin uluslararası karşılaştırmalarına göre Türkiye'de yerleşik sektörlerin toplam borcunun GSYİH'ye oranı yüzde 94 ile benzer ülkelere kıyasla düşük seviyesini korudu.
Hanehalkı borcunun milli gelire oranı yüzde 11 ile karşılaştırılan ülkeler arasında en düşük seviyede yer alırken, hanehalkı finansal varlıklarının GSYİH'ye oranı yaklaşık yüzde 42 olarak hesaplandı.
Raporda ayrıca finansal olmayan kuruluşların toplam finansal varlıklarının GSYİH'ye oranının yüzde 165, yükümlülüklerinin ise yüzde 210 seviyesinde bulunduğu ve bu göstergelerin de uluslararası karşılaştırmalarda görece düşük düzeylerde kaldığı vurgulandı.
