İstiridye mantarı, yumuşak dokusu ve kendine has aroması sayesinde dünyanın birçok mutfağında sıkça kullanılan mantar türlerinden biri.
Son yıllarda ise yalnızca lezzetiyle değil, evde kolayca yetiştirilebilmesi sayesinde de ilgi görüyor.
Uygun sıcaklık, nem ve doğru yetiştirme ortamı sağlandığında kısa sürede ürün verebilen bu mantar, ilk kez mantar yetiştirmeyi düşünenler için de ideal seçenekler arasında yer alıyor.İstiridye mantarı, kayın mantarı veya kavak mantarı isimleriyle de biliniyor.
Bu isimlerin kullanılmasının nedeni ise doğada çoğunlukla kayın ve kavak gibi ağaçların gövdelerinde ya da diplerinde yetişmesi.
Bilimsel adı ise Pleurotus ostreatus olan bu mantar türü, yüksek verimi ve kolay yetiştiriciliği sayesinde hem profesyonel üreticiler hem de hobi amaçlı yetiştiricilik yapanlar tarafından tercih ediliyor.
Bu mantar türlerini yetiştirmenin ne kadar basit olduğundan bahsettikten sonra kullanılacak malzemelere geçelim.
Yaklaşık 10 kilogram kadar ağaç talaşı, büyük boy ve kalın çöp poşeti ve 250 - 300 gram misel yani diğer adıyla mantar tohumu.
Bu üç ana maddeyi bir getirdiğinizde işleri epey kolaylaştırmış oluyorsunuz.
Sırada hangi adımların nasıl uygulanacağı var:İlk aşamada az önce bahsettiğimiz 10 kilogram kadar ağaç talaşını kalın çöp poşetine dökmekle başlayın.
Burada dikkat edilmesi gereken şey poşetin tabanına talaşın iyice yayılmış olması.
Daha sonrasında ağaç talaşını ıslatıp mantar tohumlarını serpmeniz gerekiyor.
Ardından ağaç talaşından daha ince bir tabaka oluşturduktan sonra nemlendirip biraz daha tohum serpmek gerekiyor.
Tekrar tekrar bu yöntemi uygulayıp poşeti tamamen doldurduktan sonra ağzını bağlayıp ardından 20 - 22 gün civarında bekletmeniz şart.
En çok dikkat edilmesi gereken konu ise 22 gün sonra ne yapılacağı… Poşeti yan kısımlarından makas ya da maket bıçağı yardımıyla güzelce kesin.
Ama bu kesikleri çok fazla abartmayın.
Mantarların yalnızca nefes alabilmesi için uygun hava delikleri açıyormuş gibi düşünebilirsiniz.
Bu aşamadan sonra zaten 1 hafta 10 gün içinde mantarları ufak ufak görebilirsiniz.
Ayrıca iyice büyüdüğünde mantarları toplayabilirsiniz.
Bu arada her mantar topladığınızda da maket bıçağıyla açtığınız delikler aracılığıyla iç kısmı sulayın.
Böylece mantarların büyüme sürecini önemli oranda hızlandırmış olacaksınız.İstiridye mantarı yetiştiriciliğinde en önemli konulardan biri doğru ortam koşullarını sağlamaktır. Çünkü misellerin gelişebilmesi ve mantarların sağlıklı şekilde oluşabilmesi büyük ölçüde sıcaklık, nem ve hava sirkülasyonuna bağlıdır.
Misellerin gelişme döneminde ortam sıcaklığının genellikle 20-24°C arasında olması önerilir. İlk mantarlar görülmeye başladıktan sonra ise sıcaklığın 15-20°C seviyelerine düşmesi gelişimi destekleyebilir.
Bunun yanında ortamın nemli kalması da oldukça önemlidir. Çok kuru bir ortam mantarların gelişimini yavaşlatırken aşırı nem ise küf oluşumuna zemin hazırlayabilir.İstiridye mantarı doğrudan güneş ışığını sevmez.
Bu nedenle torbayı pencere önüne koymak yerine gün ışığı alan ancak güneş almayan, havadar bir noktada bekletmek daha doğru olacaktır.
Düzenli hava sirkülasyonu sağlamak da mantarların daha sağlıklı gelişmesine katkı sağlar.İstiridye mantarları, şapkaları tamamen düzleşmeden hemen önce hasat edilmeye hazır hale gelir.
Bu dönemde hem aroması daha yoğun olur hem de dokusu daha diri kalır.
Hasat sırasında mantarı sert şekilde çekmek yerine dip kısmından hafifçe döndürerek almak veya temiz bir bıçak yardımıyla kesmek daha doğru bir yöntemdir.
Böylece yetiştirme ortamı zarar görmez ve sonraki hasatlar için uygun koşullar korunabilir.
Toplanan mantarlar bekletilmeden tüketilebilir ya da buzdolabında birkaç gün muhafaza edilebilir.İstiridye mantarları, sağlığı olumlu etkilediği düşünülen bir dizi bileşen içeriyor.
Bu bileşenler diyet lifi, beta-glutan ve diğer bazı polisakkaritleri de içeriyor.
Yapılan bilimsel araştırmalar kolesterolün düşmesinden kalp - damar hastalıklarına olumlu etkilerine kadar birçok farklı noktada fayda sağladığını gösteriyor. • Kolesterolü düşürüyor • Kalp sağlığına iyi geliyor • Bağılıklığı kuvvetlendiriyor • Kanser riskini azaltıyor • Metabolizma sağlığını iyileştiriyor • Alerjik reaksiyonlara iyi geliyorMisellerin gelişmesi genellikle 20 ila 25 gün sürer.
Daha sonra uygun ortam koşulları devam ederse ilk mantarlar yaklaşık 7-10 gün içerisinde görülmeye başlar.
Toplam süreç çoğu zaman bir ayı bulur.
Hayır.
Doğrudan güneş ışığı mantarın gelişimini olumsuz etkileyebilir.
Aydınlık fakat güneş almayan bir ortam, istiridye mantarı yetiştiriciliği için çok daha uygundur.
Yetiştirme ortamının sürekli nemli kalması gerekir ancak aşırı sulamadan kaçınılmalıdır.
Fazla su hem küf oluşumuna neden olabilir hem de misellerin hava almasını engelleyebilir.
Nem seviyesini koruyacak şekilde kontrollü sulama yapmak en doğru yöntemdir.
Hasat edilen istiridye mantarları buzdolabında, hava alabilecek bir kâğıt torba veya kap içerisinde birkaç gün tazeliğini koruyabilir.
Uzun süre saklamak isteyenler ise mantarı kısa süre soteledikten sonra dondurmayı tercih edebilir.
