Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH), El Niño hava olayının deniz ekosisteminde yol açtığı değişimlerin küresel bir biyolojik tehlikeye dönüşebileceği uyarısında bulundu. İlk kez 2024 yılında Güney Afrika'daki Cape kürklü foklarında tescillenen kuduz virüsü, deniz memelileri arasında kaydedilen ilk büyük salgın olma özelliğini taşıyor.
Uzmanlar bu gelişmeyi "kuduz ekolojisinde tarihi bir kırılma noktası" olarak değerlendirirken, virüsün okyanus akıntıları ve besin arayışı nedeniyle diğer kıtalara taşınma riski her geçen gün büyüyor.
Salgının ilk ortaya çıktığı tarihten bu yana Güney Afrika ve Namibya kıyılarında 100'den fazla kuduz fok vakası doğrulandı.
Yapılan genetik analizler, salgının bölgedeki kuduz taşıyıcısı siyah sırtlı çakallardan birinin foku ısırmasıyla başladığını ve virüsün fok kolonileri arasında hızla yayıldığını gösteriyor.
Virüsün etkisiyle ağır nörolojik belirtiler gösteren ve olağan dışı şekilde saldırganlaşan fokların insanlara, evcil hayvanlara ve diğer yaban hayatına hastalık bulaştırma riski endişe yaratıyor.
Pasifik Okyanusu'ndaki yüzey suyu sıcaklıklarını artıran El Niño hava olayı, fokların temel besin kaynağı olan balık stoklarının yer değiştirmesine neden oluyor.
Yiyecek bulabilmek adına daha uzak bölgelere göç etmek zorunda kalan sağlıklı fokların, virüs taşıyan popülasyonlarla temas etmesi hastalığın yayılma riskini artırıyor.
WOAH Yaban Hayatı Ekibinden Dr.
François Diaz, dondurucu Antarktika sularındaki sıcaklık artışının fokları kuzeye, Güney Afrika kıyılarına itebileceğini belirtti.
Bu bölgelerde virüsle temas eden fokların kendi yaşam alanlarına dönerek hastalığı Güney Amerika, Avustralya ve diğer bölgelere taşıyabileceği ifade ediliyor.
Hükümetler arası kuruluş WOAH, Latin Amerika ve Avustralasya başta olmak üzere Güney Yarımküre'deki tüm ülkelere gözetim mekanizmalarını en üst seviyeye çıkarma çağrısında bulundu.
Erken tespitin ve zamanında bildirimin hayati önem taşıdığı vurgulanırken, bölge ülkelerinin olası ısırık vakalarına karşı aşı ve temas sonrası uygulanan koruyucu tedavi stoklarını hazır bulundurması gerektiği kaydedildi.
Foklardan insanlara geçen doğrulanmış bir kuduz vakası henüz kayıtlara geçmese de yetkililer 145 kişinin potansiyel temas yaşadığını açıkladı.
Cape Town kıyılarında sörfçülere, dalgıçlara ve sahilde yürüyüş yapanlara yönelik sebepsiz fok saldırılarının arttığı bildirildi.
Sahile giden vatandaşlara; insanlardan korkmayan, hırçın tavırlar sergileyen, cansız nesneleri ısırmaya çalışan veya yönünü kaybetmiş görünen foklara yaklaşmamaları, olası bir ısırma durumunda ise vakit kaybetmeden kuduz aşısı yaptırmaları tavsiye ediliyor.
