Kaynak Milliyet
Avrupa genelinde son bir haftadır havalimanlarını ve medya kuruluşlarını hedef alan sahte bomba ihbarları güvenlik alarmına neden oldu. Uçuşların yön değiştirmesine, acil inişlere ve havalimanlarının geçici olarak kapatılmasına yol açan tehditler, bu kez televizyon kanallarına da ulaştı. İhbar mesajlarında kendisini saldırıların sorumlusu olarak tanıtan kişinin kullandığı isim dikkat çekti: Mikhail Andropov.
Şimdiye kadar yapılan güvenlik kontrollerinde herhangi bir patlayıcıya rastlanmadı. Ancak farklı ülkelerde art arda yaşanan olaylar, Avrupa‘daki güvenlik endişelerini artırdı.
BOMBA İHBARLARI AVRUPA’DA UÇUŞLARI AKSATTI
CBC’nin haberine göre Avrupa’daki ilk büyük ihbar dalgası salı günü yaşandı. Polonya, Bulgaristan, İtalya ve İspanya’nın da aralarında bulunduğu ülkelerde en az 7 uçak ve bir yolcu gemisi sahte bomba ihbarlarının hedefi oldu.
Tehditler nedeniyle bazı uçaklar acil iniş yapmak zorunda kaldı. Güvenlik önlemleri kapsamında savaş jetleri havalandırılırken bazı havalimanlarında geçici kapanmalar yaşandı.
Perşembe günü yeni bir ihbar dalgası ortaya çıktı. Bu kez en az 27 uçuşun tehditlerden etkilendiği bildirildi.
Cuma günü Prag’daki Vaclav Havel Havalimanı, toplam 9 uçuşun bomba ihbarlarının hedefi olduğunu açıkladı. Tehdit alan uçuşlar arasında Danimarka, İspanya ve İngiltere’den gelen uçaklar ile Hollanda, Kıbrıs, Romanya, İtalya ve İngiltere’ye hareket edecek seferler de bulunuyordu.
MESAJLARDAKİ GİZEMLİ İSİM: MIKHAIL ANDROPOV
Avrupa’daki bomba ihbarları cuma günü medya kuruluşlarına da yayıldı. İrlanda ve Bulgaristan’daki televizyon kanallarına e-posta yoluyla tehdit mesajları gönderildi.
CBC’nin haberine göre mesajlarda, Avrupa genelindeki yolcu uçuşlarını aksatan tehditlerin sorumluluğunu üstlendiğini iddia eden kişi kendisini Mikhail Andropov olarak tanıttı.
“Batı’ya Mesaj” başlığıyla gönderilen e-postalarda, ulaşım araçlarını hedef alacak yeni saldırılara ilişkin tehdit ifadeleri yer aldı.
Bulgaristan’daki Nova TV ile İrlanda kamu yayıncısı RTE’nin hedef alınmasının ardından güvenlik ekipleri harekete geçti. RTE’nin Dublin’deki merkez binası tahliye edildi ve yayınlar geçici olarak durduruldu. İngiliz yayın kuruluşu Sky da güvenlik tehdidi aldığını duyurdu.
Ancak e-postaları gönderen kişinin gerçek kimliği, mesajların hangi noktadan gönderildiği ve medya kuruluşlarına yönelik tehditlerle uçuşları hedef alan ihbarların aynı kaynaktan gelip gelmediği henüz doğrulanmadı.
BOMBA İHBARLARI NASIL DEĞERLENDİRİLİYOR?
Uçaklara yönelik bomba ihbarları genellikle havayolu şirketlerine, havalimanlarına veya güvenlik yetkililerine gönderilen anonim e-postalar ve telefon aramaları aracılığıyla yapılıyor. Mesajlarda uçakta patlayıcı bulunduğu iddia ediliyor.
Güvenlik birimleri, soruşturmaların zarar görmemesi ve benzer girişimlerin teşvik edilmemesi amacıyla ihbarların iletilme yöntemlerine ilişkin tüm ayrıntıları kamuoyuyla paylaşmıyor.
Prag Havalimanı yetkililerinden biri, perşembe günü CNN’e yaptığı açıklamada havalimanına anonim bir e-posta adresinden tehdit mesajı ulaştığını söyledi. Çek polisi de benzer e-postaların Avrupa’daki diğer havalimanlarına gönderildiğini bildirdi.
Havacılık güvenliği kuruluşu Dyami’nin yöneticisi Eric Schouten’e göre havayolu şirketlerinin güvenlik birimleri öncelikle gelen ihbarları belirli kontrol listeleri üzerinden değerlendiriyor. Ardından ilgili yetkililer bilgilendiriliyor.
Tehdidin niteliğine göre savaş jetleri havalandırılabiliyor veya uçaklar önceden belirlenen havalimanlarına yönlendirilerek kapsamlı güvenlik kontrollerinden geçiriliyor.
UÇAKLARDA PATLAYICI BULUNAMADI
Bu hafta bomba ihbarlarının hedefi olan uçaklarda yapılan kontrollerde herhangi bir patlayıcı maddeye rastlanmadı. Cuma günü tehdit alan uçaklar da dahil olmak üzere uçuşların tamamı güvenli şekilde iniş yaptı.
Bununla birlikte uzmanlar, ihbarların asılsız çıkmasının güvenlik önlemlerinin gevşetilmesi anlamına gelmediğini belirtiyor. Her tehdidin gerçek olabileceği ihtimali üzerinden değerlendirilmesi ve gerekli kontrollerin tamamlanması gerekiyor.
İngiliz hükümetinden bir sözcü, yaşanan olayları kötü niyetli sahte tehditler olarak nitelendirdi. Sözcü, İngiltere’nin dünyanın en güçlü havacılık güvenliği sistemlerinden birine sahip olduğunu ifade etti.
Uzmanlara göre olayların dikkat çeken yönü yalnızca ihbarların sayısı değil, farklı ülkelerde kısa süre içerisinde ve benzer biçimde ortaya çıkması. Havayolu şirketleri geçmişte de benzer tehditlerle karşılaşmış olsa da bu ölçekte ve çok sayıda ülkeyi kapsayan bir dalga alışılmışın dışında değerlendiriliyor.
BOMBA İHBARLARININ ARKASINDA RUSYA MI VAR?
Avrupa’daki soruşturmalarda henüz herhangi bir örgüt veya devlet aktörü resmen sorumlu tutulmadı. Uçakları ve medya kuruluşlarını hedef alan tehditlerin belirli bir hükümetle bağlantılı olduğunu gösteren somut bir kanıt da bulunmuyor.
Buna rağmen olayların yaşandığı dönemde Rusya’nın Avrupa’daki olası hibrit faaliyetlerine ilişkin tartışmalar yeniden gündeme geldi.
Çok sayıda Avrupalı yetkili, Moskova’yı doğrudan askeri çatışmaya girmeden ülkelerin güvenliğini ve günlük yaşamını aksatmayı amaçlayan hibrit veya gri bölge faaliyetleriyle suçluyor.
Bu tür faaliyetlerin düşük maliyetle gerçekleştirilebilmesi, sorumluluğun kolayca reddedilebilmesi ve doğrudan askeri karşılık gerektirmemesi nedeniyle güvenlik açısından önemli bir sorun oluşturduğu değerlendiriliyor.
Danimarka, Polonya ve Romanya gibi ülkeler daha önce yaşanan bazı güvenlik olaylarında Rusya’yı suçlamıştı. Moskova ise bu iddiaları reddediyor.
Ancak mevcut bomba ihbarlarıyla Rusya arasında doğrulanmış bir bağlantı bulunmuyor. Mesajlarda kullanılan Mikhail Andropov isminin arkasındaki kişinin kimliği de henüz belirlenemedi.
Avrupa’da güvenlik birimleri soruşturmalarını sürdürürken bomba ihbarlarının arkasındaki kişi ve olası bağlantılar belirsizliğini koruyor. Tehditlerin uçuşlardan medya kuruluşlarına uzanması, olayların kapsamını daha da genişletmiş durumda.
