Bangladeş’te tekstil işçilerinin ücret artışı talebiyle başlattığı protestolar, yüzlerce fabrikada üretimi aksattı. Aylık yaklaşık 100 dolar kazanan işçiler, asgari ücretin 242 dolara yükseltilmesini istiyor. Dünyanın ikinci büyük hazır giyim ihracatçısı olan ülkedeki üretim kesintileri, uluslararası markaların siparişlerinde gecikme endişesine yol açtı.
İŞÇİLER NEDEN PROTESTO BAŞLATTI?
Bangladeş’te tekstil işçileri, artan yaşam maliyetleri karşısında ücretlerinin yetersiz kaldığını belirterek 31 Ekim’de protestolara başladı. Başkent Dakka yakınlarındaki Ashulia, Savar ve Gazipur bölgelerinde binlerce işçi yolları trafiğe kapattı.
İşçiler, aylık 12 bin 500 taka olan asgari ücretin 30 bin takaya çıkarılmasını talep ediyor. Reuters’a konuşan tekstil işçisi Mahin Hossain, kira ödemelerinin ardından gıda, çocuklarının eğitimi ve diğer temel ihtiyaçlar için çok az para kaldığını anlattı.
Gösteriler sırasında güvenlik güçleri bazı bölgelerde protestoculara göz yaşartıcı gaz, tazyikli su ve ses bombalarıyla müdahale etti.
YÜZLERCE FABRİKADA ÜRETİM DURDU
Bangladeş Hazır Giyim Üreticileri ve İhracatçıları Birliği (BGMEA), 1 Kasım’da 529 fabrikanın faaliyetlerinin durduğunu ve yaklaşık 1 milyon işçinin etkilendiğini açıkladı.
Reuters’ın 2 Kasım tarihli haberinde ise üretimi durduran fabrika sayısının 679’a ulaştığı bildirildi. Bazı fabrikalar yeniden açılsa da devam eden gösteriler üretimde yeni kesintilere neden oldu.
Fabrika sahipleri, kapanmaların uzaması halinde ihracat siparişlerinin zamanında tamamlanamayacağı uyarısında bulundu.
İŞÇİLERİN ÜCRET TALEBİNE İŞVERENLER NE DİYOR?
İşçiler, mevcut gelirlerinin temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmediğini savunuyor. İşverenler ise artan üretim maliyetleri ve uluslararası pazardaki fiyat rekabeti nedeniyle yüksek oranlı ücret artışlarının karşılanmasının güç olduğunu belirtiyor.
Bangladeş Hazır Giyim ve Sanayi İşçileri Federasyonu Genel Sekreteri Babul Akhter, uluslararası markaların üreticilere daha yüksek fiyatlar ödemesi gerektiğini söyledi. Akhter, işçilerin ücretlerinin iyileştirilmesi için küresel alıcıların da sorumluluk üstlenmesini istedi.
KÜRESEL HAZIR GİYİM TİCARETİ NASIL ETKİLENEBİLİR?
Bangladeş, Çin’in ardından dünyanın ikinci büyük hazır giyim ihracatçısı konumunda bulunuyor. Yaklaşık 4 milyon kişinin çalıştığı sektör, ülkenin ihracat gelirlerinin yüzde 80’inden fazlasını oluşturuyor.
Ülkedeki fabrikalar H&M, Zara, Walmart ve Primark gibi uluslararası markalar için üretim yapıyor. Fabrikalardaki kesintilerin uzaması, yeni sezon siparişlerinin hazırlanmasını ve sevkiyatını geciktirebilir.
Markaların alternatif üretim merkezlerine yönelmesi de olası sonuçlar arasında bulunuyor. Ancak mevcut protestolar nedeniyle siparişlerin başka ülkelere taşındığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi yok.
Dakka Üniversitesi Ekonomi Profesörü Selim Raihan, yüksek ücret artışlarının üretim maliyetlerini yükseltebileceğini ve Bangladeş’in uluslararası pazardaki fiyat rekabetini zorlayabileceğini belirtti.
ÜCRET GÖRÜŞMELERİNDE BUNDAN SONRA NE OLACAK?
Bangladeş hükümeti, protestoların ardından 1 Kasım’da işçi ve işveren temsilcilerinin de bulunduğu altı üyeli bir ücret kurulu oluşturdu.
Açıklanan takvime göre yeni ücret düzenlemesinin aralık ayında uygulanması, işçilerin güncellenmiş maaşlarını ise ocak ayında alması öngörülüyor. Ancak talep edilen 30 bin takalık asgari ücretin kabul edilip edilmeyeceği henüz belli değil.
Ücret görüşmelerinde uzlaşma sağlanması, protestoların sona ermesini ve üretimin normale dönmesini kolaylaştırabilir. Anlaşmazlığın sürmesi halinde ise fabrika kapanmaları ve ihracat sevkiyatlarındaki gecikme riski devam edebilir.
