Dijitalleşme kitaplara erişimi kolaylaştırırken yayıncılık sektöründe yeni sorunları da beraberinde getirdi. İnternette hızla yayılan yasa dışı PDF’ler, mesajlaşma gruplarındaki korsan paylaşımlar ve yapay zekânın kontrolsüz kullanımı; yayınevlerinin gelirlerinden yeni kitap üretimine kadar sektörün birçok alanında baskı oluşturuyor.
Fikir eserlerinde bandrol sayısı 4 yılda 54 milyon azaldıTürkiye Basım Yayın Meslek Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Burhan Genç, dijitalleşmenin müzik ve sinema sektörlerinde ekonomik bir model oluşturduğunu ancak kitap sektöründe aynı başarının sağlanamadığını söyledi.
Genç’in verdiği bilgiye göre fikir eserlerinde kitap okuma oranında ciddi bir düşüş yaşandı. 2021’de yaklaşık 90 milyon olan bandrol sayısı, 2025’te 36 milyona geriledi.
Böylece dört yıldaki düşüş 54 milyon bandrole ulaştı.
Buna karşılık edebiyat, şiir, roman ve hikâye gibi kurgu kitapları artan oranda ilgi görmeye devam ediyor.
Genç, kurgu kitapların fikir eserlerine kıyasla pazarda daha fazla talep gördüğünü belirtti.“Bir kitabın PDF’sini çok rahatlıkla paylaşabiliyoruz”İnternet ve mesajlaşma gruplarında yayılan korsan kitapların yayınevlerinin gelirlerini ve üretimini ciddi ölçüde etkilediğini belirten Mehmet Burhan Genç, Türkiye’deki telif anlayışına dikkat çekti.
Genç, “Bugün komşunun bir kalemi düşse kapısını çalıp iade ediyoruz, almaya çekiniyoruz ama bir kitabın PDF’sini çok rahatlıkla paylaşabiliyoruz.
Bu durum bize Türkiye’de telif anlayışının oturmadığını gösteriyor” dedi.
Telegram ve okuyucu gruplarındaki paylaşımlar yayıncıları etkiliyorBasın Yayın Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Halil Çelik de dijital korsanlığın artık basılı korsan kitap üretiminden farklı bir boyuta taşındığını belirtti.Çelik, korsan üretim için büyük matbaalara ihtiyaç duyulmadığını, küçük bir dijital makineyle sipariş üzerine kitap üretilebildiğini söyledi.
Telegram ve diğer okuyucu gruplarında yapılan paylaşımların yayıncıları ciddi biçimde maddi olarak etkilediğini belirten Çelik, bunun yeni içeriklerin ve kitapların çıkmasını da engelleyebilecek bir durum oluşturduğunu ifade etti.
Sesli kitap büyüyor ancak yayınevlerinin kârına etkisi sınırlıDijitalleşmenin yayıncılık sektörüne sağladığı yeni fırsatlardan biri ise sesli kitap oldu.
Mehmet Burhan Genç, sesli kitabın özellikle kurgu ve edebiyat alanında büyüyen yeni bir pazar oluşturduğunu söyledi.
Bununla birlikte Genç’e göre sesli kitap ve e-kitap pazarı henüz yayınevlerinin kâr marjlarını büyük ölçüde etkileyecek seviyeye ulaşmadı.
Yayıncılardan yapay zekâ ile üretilen “ruhsuz kitap” uyarısıYayıncılık sektörünün gündemindeki bir diğer konu ise yapay zekâyla üretilen içerikler.
Yapay zekâ ile şeffaf olmayan yöntemlerle hazırlanan metin ve çevirilerin edebiyatın özgünlüğüne, kültürel dokusuna ve yayınevlerinin nitelikli iş gücüne zarar verdiği ifade edildi.
Mehmet Burhan Genç de yapay zekâyla üretilen, insan beyninin özgün eseri olmayıp onu taklit eden ve “ruhsuz kitaplara” dönüşen metinlerin kültür dünyasını ciddi biçimde olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
