Yeni bir araştırma, sigara dumanına maruz kalan solunum yolu hücrelerinin nanoplastikleri daha kolay bir şekilde bünyesine aldığını ve bu durumun hücre bariyerini zayıflatarak akciğer hasarını artırabileceğini göstermektedir.
Sigara Dumanı ve Nanoplastiklerin Birlikte Etkisi Nedir?İtalya ve Belçika'daki üniversiteler ile araştırma merkezlerinin iş birliğiyle gerçekleştirilen laboratuvar çalışmasında, sigara dumanı özütüne maruz bırakılan insan solunum yolu epitel hücrelerinin polistiren nanoplastikleri daha fazla bünyesine aldığı ve hücre bariyerinin belirgin şekilde zayıfladığı gözlemlenmiştir.
Bu çalışma, insan bronş epitel hücreleri üzerinde yapılan deneysel bir hücre kültürü çalışması niteliğindedir.
Araştırmacılar, sigara dumanının solunum yollarını kaplayan epitel tabakasındaki sıkı bağlantı proteinlerini azalttığını belirlemiştir.
Bu değişiklik, akciğerleri dış ortamdan koruyan doğal bariyerin geçirgenliğini artırarak nanoplastik parçacıklarının hücre içine girişini kolaylaştırmaktadır.
Hücre Modellerinde Elde Edilen Sonuçlar Neler?Çalışmada hem BEAS-2B hem de 16HBE insan bronş epitel hücreleri kullanılmıştır.
Ayrıca, hava-sıvı ara yüzeyinde geliştirilen, gerçek solunum yolu yapısını daha iyi taklit eden hücre modellerinde de benzer sonuçlara ulaşılmıştır.
Araştırma ekibi, sigara dumanı ile nanoplastiklerin birlikte maruziyetinin mukus üreten goblet hücrelerinin sayısında artışa neden olduğunu bildirmiştir.
Bu değişimin, kronik obstrüktif akciğer hastalığına (KOAH) benzer yapısal değişikliklerle ilişkili olabileceği değerlendirilmiştir.
Ancak bazı iltihap belirteçlerinde beklenen düzeyde artış görülmemiştir.
Laboratuvar Ortamındaki Bulgular Ne Anlama Geliyor?
Araştırmacılar, zararın yalnızca iltihaplanmayla açıklanamayacağını, epitel bariyerindeki bozulmanın da önemli bir rol oynadığını vurgulamaktadır. Çalışmada, metabolik aktivite, hücre zarı hasarı, geçirgenlik testleri, floresan görüntüleme, akış sitometrisi ve izotop analizleri gibi birçok yöntem kullanılmıştır.
Bulgular, sigara dumanının hücreleri nanoplastiklere karşı daha savunmasız hale getirdiğini göstermektedir.
Bu durum, özellikle sigara içen bireylerde çevrede bulunan plastik kaynaklı çok küçük parçacıkların akciğer dokusuna etkisini artırabilecek bir biyolojik mekanizma olarak değerlendirilmektedir.
Nanoplastikler, plastiklerin zamanla parçalanması sonucu oluşan ve havada taşınabilen çok küçük parçacıklar olarak tanımlanmaktadır.
Son yıllarda bu parçacıkların insan dokularında saptanması, olası sağlık etkilerine yönelik araştırmaları hızlandırmıştır.
Bu çalışma, sigara dumanı ile nanoplastiklerin birlikte maruziyetinin solunum yollarındaki koruyucu bariyeri bozabileceğini göstermektedir; ancak araştırma hücre kültürü düzeyinde gerçekleştirildiğinden, insanların gerçek yaşam koşullarındaki risk düzeyini belirlemek adına klinik ve uzun dönemli çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
