Kanada Başbakanı Mark Carney’in Türkiye’ye gerçekleştirdiği ziyaretle ABD’ye ekonomik bağımlılığı azaltma politikasında yeni bir adım attı. Kanada medya organlarına göre Ottawa, Trump’ın ticaret savaşı ve Kanada’yı ABD’nin 51’inci eyaleti yapma yönündeki açıklamalarının ardından dış politikasını ve ticaretini yeniden şekillendiriyor. Kanada ihracatının yaklaşık yüzde 70’i hala ABD’ye giderken Carney hükümeti, Çin, Hindistan, Japonya ve Türkiye ile yeni anlaşmalar üzerinden alternatif pazarlar oluşturmayı amaçlıyor.
Trump’ın Ocak 2025’te Beyaz Saray’a dönmesinin ardından Kanada’yı ABD’ye katma yönündeki açıklamaları, iki ülke ilişkilerinde ciddi bir krize yol açtı. Washington’un Kanada çeliği, alüminyumu ve otomotiv sektörüne yönelik yüksek gümrük vergileri ekonomik baskıyı artırdı. Mart 2025’te Başbakan olan Carney, ABD’nin Kanada ekonomisini zayıflatarak siyasi taviz koparmaya çalıştığını savundu. Wall Street Journal’ın Temmuz 2026’da yayımladığı araştırmaya göre, Trump, eski Başbakan Justin Trudeau ile görüşmesinde iki ülke sınırını belirleyen 1908 tarihli anlaşmayı feshetmekle de tehdit etti. Carney ise göreve geldikten sonra Kanada’nın Amerikan askeri teknolojisine, ödeme sistemlerine, veri altyapısına ve gıda tedarikine bağımlılığını inceleten kapsamlı bir çalışma başlattı.
Carney’nin Ocak 2026’da Pekin’e gerçekleştirdiği ziyaret, dokuz yıl sonra bir Kanada Başbakanının Çin’e yaptığı ilk resmi ziyaret oldu. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşen Carney, uluslararası düzenin değiştiğini ve Kanada’nın yeni ortaklıklar geliştirmesi gerektiğini vurguladı. İki ülke enerji, tarım, temiz teknoloji ve ticarette stratejik ortaklık kararı aldı. Ottawa, 49 bin Çin üretimi elektrikli otomobilin yüzde 6,1 gümrük vergisiyle ithalatına izin verirken Pekin, Kanada kanolasına uygulanan yaklaşık yüzde 85’lik toplam vergiyi yüzde 15 düzeyine indirmeyi öngören anlaşmaya vardı. Carney’nin Çin’i ABD’den daha öngörülebilir bir ticaret ortağı olarak nitelendirmesi, Washington’la yaşanan ayrışmanın dikkat çekici göstergelerinden biri oldu.
Kanada hükümeti, Şubat-Mart 2026 döneminde Hindistan, Avustralya ve Japonya’yla ticaret, enerji, kritik madenler ve savunma alanlarında işbirliğini genişletme girişimlerini hızlandırdı. Hindistan’la ikili ticaretin 2030’a kadar 70 milyar Kanada dolarına çıkarılması hedeflendi. Türkiye ziyaretinde ise Carney ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın savunma, enerji, ticaret ve yatırımları kapsayan yeni bir işbirliği bildirisi üzerinde çalıştığı açıklandı. Kanada ile Türkiye arasındaki ticaret son beş yılda yaklaşık yüzde 50 artarak 4,34 milyar Kanada dolarına ulaştı. Ottawa’nın bir yılda 20’den fazla ticaret anlaşması imzalaması, ABD pazarına bağımlılığı kademeli olarak azaltma stratejisinin parçası.
