YENİ Parti Kocaeli Milletvekili Prof. Dr. Mühip Kanko, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Ticaret Bakanlığının 2025 yılı kesin hesabı ve 2027 yılı bütçesi görüşülürken Kocaeli’deki ticari ödeme sorunlarına dikkat çekti. Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın da katıldığı görüşmelerde konuşan Kanko, 2026 yılının ilk dokuz ayında Kocaeli’de 4 bin 995 senedin protesto edildiğini ve bu senetlerin toplam tutarının 2 milyar 154 milyon lirayı aştığını söyledi. Esnaf, sanayici ve ihracatçıların finansmana erişimde güçlük yaşadığını savunan Kanko; dış ticaret açığı, Türk gemilerinin güvenliği, Sayıştay raporları ve güvensiz ürün denetimleri konusunda Bakanlıktan açıklama istedi.
KANKO’DAN TİCARET BAKANI ÖMER BOLAT’A ELEŞTİRİLER
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Ticaret Bakanlığının bütçesi görüşülürken söz alan Kocaeli Milletvekili Mühip Kanko, ekonomi politikalarının üretici ve esnaf üzerindeki etkilerini gündeme getirdi.
Bakanlığın performansının yalnızca ihracat rakamları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Kanko, KOBİ’lerin finansman ihtiyaçlarına ve işletmelerin artan maliyetlerine dikkat çekti.
Kanko, mevcut politikaların sanayicilerin rekabet gücünü yeterince desteklemediğini savunarak şu ifadeleri kullandı:
“Her bütçe görüşmesinde muhtemelen başarı hikâyeleri anlatacağız, ancak gelecek yıl yine aynı sorunlarla karşı karşıya kalacağız. Sanayinin sorunlarını dinleyip ardından aynı sorunları büyüten politikaları sürdürerek üretimi koruyamayız.”
KOCAELİ’DE 9 AYDA 2 MİLYAR 154 MİLYON LİRALIK SENET PROTESTO EDİLDİ
Kanko’nun komisyonda paylaştığı veriler arasında Kocaeli’deki protestolu senetlerin sayısı ve tutarı öne çıktı.
Milletvekilinin aktardığı bilgilere göre Ocak-Eylül 2026 döneminde Kocaeli’de 4 bin 995 senet protesto edildi.
Bu senetlerin toplam tutarı 2 milyar 154 milyon lirayı aştı.
Kandıra’dan Meclise Dilovası gündemi! Gergerlioğlu üst düzey sorumluların araştırılmasını istedi
İçeriği Görüntüle
Türkiye genelinde ise aynı dönemde 248 bin 643 senedin protesto edildiğini belirten Kanko, verilerin ticari hayattaki tahsilat ve ödeme sorunlarına işaret ettiğini söyledi.
Protestolu senetler, vadesinde ödenmeyen senetlerin yasal usulle protesto edilmesiyle kayıtlara giriyor. Bu veriler, ödeme güçlüklerinin izlenmesinde kullanılan göstergeler arasında bulunuyor.
“ESNAF BORCUNU ÇEVİRMEYE ÇALIŞIYOR”
Kocaeli’deki sanayi kuruluşlarının ve küçük işletmelerin finansman sorunlarına değinen Kanko, yüksek kredi maliyetleri nedeniyle işletmelerin zorlandığını savundu.
Çeklerin karşılıksız çıkması, senetlerin protesto edilmesi ve konkordato başvurularının ticari hayat üzerindeki etkilerinin dikkate alınmasını isteyen Kanko, Bakanlığa alınacak önlemleri sordu.
Kanko, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“İş insanı tahsilat derdinde, sanayici işletme sermayesi arayışında, esnaf borcunu çevirmeye çalışıyor. Siz ise başarı sunumları yapıyorsunuz. Krediye ulaşamayan işletmeye ‘Üret’, yüksek finansman maliyetinin altında kalan sanayiciye ‘Rekabet et’, alacağını tahsil edemeyen esnafa ‘Ayakta kal’ diyorsunuz.”
Kanko, esnaf, KOBİ ve ihracatçıların uygun koşullarda finansmana ulaşabilmesi için bütçede somut kaynak ve hedeflerin ortaya konulmasını istedi.
DIŞ TİCARET AÇIĞI 78 MİLYAR DOLARA YAKLAŞTI
Türkiye’nin dış ticaret dengesini de değerlendiren Kanko, 2026 yılının ilk on ayında dış ticaret açığının yaklaşık 78 milyar dolara ulaştığını belirtti.
Ticaret Bakanlığının geçici verilerine göre Ocak-Ekim 2026 döneminde ihracat 236,8 milyar dolar, ithalat ise 314,5 milyar dolar olarak gerçekleşti.
İki rakam arasındaki fark yaklaşık 77,7 milyar dolarlık dış ticaret açığına karşılık geliyor.
Geçen yılın aynı dönemine göre dış ticaret açığındaki artışın yaklaşık yüzde 4 olduğunu hatırlatan Kanko, ithalata bağımlılığın azaltılmasına yönelik politikaların sonuçlarını sorguladı.
Kanko şu soruları yöneltti:
“Her 100 dolarlık ithalatın yalnızca yaklaşık 75 dolarını ihracatla karşılayabiliyoruz. Aradaki farkı kalıcı biçimde azaltacak üretim dönüşümümüz nerede? Yerli ara malı üretimini ve yüksek katma değerli ihracatı artıracak politikaların somut sonuçlarını görmek istiyoruz.”
KARADENİZ’DEKİ TÜRK GEMİLERİNİN GÜVENLİĞİNİ GÜNDEME GETİRDİ
Kanko, konuşmasında Karadeniz’deki ticari gemilere yönelik güvenlik risklerine de yer verdi.
Türk Armatörler Birliği raporuna atıfta bulunan Kanko, 24 Şubat 2022 ile 26 Ağustos 2026 tarihleri arasında Karadeniz, Kerç Boğazı ve Azak Denizi’nde ticari gemileri etkileyen 146 saldırı ve hasar olayı yaşandığını aktardı.
Bu olaylarda zarar gören gemilerden 34’ünün Türk sahipli veya Türk kontrollü, 5’inin ise Türk bayraklı olduğunu belirtti.
Kanko, 5 Ekim’de Karadeniz’de battığı bildirilen Royad Mammadov adlı gemiyi de gündeme getirdi.
Gemiyi işleten Palmali Grubu’nun, olayın bir insansız hava aracı saldırısından kaynaklandığını öne sürdüğünü hatırlatan Kanko, iki denizcinin hayatını kaybettiğini ifade etti.
Kanko, Dışişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının da katılımıyla Türk deniz ticaretinin güvenliğini artırmak için hangi çalışmaların yürütüldüğünü sordu.
SAYIŞTAY BULGULARINI BAKAN BOLAT’A SORDU
Ticaret Bakanlığının faaliyetlerine ilişkin Sayıştay raporları da Kanko’nun konuşmasında yer aldı.
Kanko, raporlarda 2001-2024 yılları arasında 50 gümrük müdürlüğüne ait bazı hizmetlerin ve bunlarla bağlantılı tahsilat yetkilerinin çeşitli kuruluşlara devredildiğine ilişkin tespitler bulunduğunu söyledi.
Bu devirlerden 7’sinin süresiz olduğunu belirten Kanko, uygulamanın hukuki dayanağının ve kamu yararı açısından nasıl denetlendiğinin açıklanmasını istedi.
Kanko, Bakanlığa şu soruyu yöneltti:
“Kamuya ait gelir toplama yetkisi hangi gerekçeyle süresiz olarak devredilebilir? Kamu gelirlerini devrediyorsanız, kamu yararının nasıl korunduğunun da hesabını vermeniz gerekir.”
Milletvekili ayrıca 2025 yılında 50 milyon 492 bin 343 liralık giriş-çıkış ücreti tahsil edildiğine ve yaklaşık 164 milyon 888 bin liralık ardiye tahsilatının hesaplanmasında kullanılan formüle ilişkin mevzuat bulgularına dikkat çekti.
Söz konusu Sayıştay tespitlerinin açıklığa kavuşturulmasını isteyen Kanko, denetim ve hesap verebilirlik mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini savundu.
Sayıştay raporundaki bir bulgu, tek başına suç işlendiği veya kamu zararının kesinleştiği anlamına gelmiyor.
“GÜVENSİZ ÜRÜNLERİN BEDELİNİ VATANDAŞ ÖDEMEMELİ”
Prof. Dr. Mühip Kanko, bir hekim olarak tüketici güvenliği konusuna da özellikle dikkat çekti.
Çocuk oyuncakları, elektrikli ev aletleri, internet üzerinden satılan ürünler ve günlük tüketim mallarının etkin biçimde denetlenmesi gerektiğini belirtti.
Güvensiz ürünlerin halk sağlığı açısından risk oluşturduğunu ifade eden Kanko, Bakanlığın piyasa gözetimi ve denetimi çalışmalarının sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.
Kanko, güvensiz ürünlerle mücadelede yaşanabilecek gecikmelerin bedelinin vatandaşların sağlığı üzerinden ödenmemesi gerektiğini vurguladı.
KOCAELİ’DEKİ ESNAF VE SANAYİCİLER İÇİN ÇÖZÜM İSTEDİ
Kanko, konuşmasının sonunda Ticaret Bakanlığının bütçesinin üretim, istihdam, finansmana erişim ve tüketici güvenliği gibi başlıklarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Özellikle Kocaeli’deki protestolu senet tutarının büyüklüğüne dikkat çeken milletvekili, işletmelerin ödeme ve tahsilat sorunlarına yönelik somut politikalar geliştirilmesi çağrısında bulundu.
Kocaeli’de 2026’nın ilk dokuz ayında 2 milyar 154 milyon lirayı aşan protestolu senet tutarını Meclis gündemine taşıyan Mühip Kanko, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’tan esnafın, sanayicinin ve ihracatçının finansman sorunlarına yönelik çözüm ve hedefleri açıklamasını istedi.
