Dünyayı gezen seyahatseverler için gittiği ülkenin dilinde “lütfen” ve “teşekkür ederim” gibi temel nezaket sözcüklerini öğrenmek olmazsa olmazlar arasında yer alıyor.
Kuzey Avrupa ülkelerine seyahat edenlerin en çok şaşırdığı konuların başında Danca, İsveççe ve Norveççe gibi Nordik dillerinde “lütfen” kelimesinin tam bir karşılığının bulunmaması geliyor. Ancak bu durum Nordik halklarının kaba olduğunu göstermiyor; aksine nezaket, dil yapısındaki farklı kalıplar ve toplumsal eşitlik kültürüyle ifade ediliyor.
İŞTE KUZEY AVRUPA’DAKİ NEZAKET SIRRI
Yurt dışı seyahatlerinde yerel dilde “lütfen” diyerek sipariş vermek veya yardım istemek nezaketin altın kuralı kabul edilir. Ancak Danimarka, İsveç, Norveç, İzlanda ve Finlandiya gibi Kuzey ülkelerine giden turistler, sözlüklerde “lütfen” kelimesinin tek bir sözcükle karşılığını bulamadıklarında büyük şaşkınlık yaşıyor. Peki, kelime düzeyinde bir karşılık olmaması bu toplumların iletişimde nezaketten uzak olduğu anlamına mı geliyor?
NEZAKET KALIPLARI VAR
Dilbilimcilere göre Nordik dillerinde tek bir “lütfen” sözcüğü yerine, cümlenin bütününe yayılan kibar ifadeler tercih ediliyor. Örneğin bir Danimarkalı pastaneden çörek isterken direkt emir vermek yerine “Må jeg bede om” yani “Rica etsem alabilir miyim?” kalıbını kullanıyor. İsveççede ise “Snälla” (sevecenlikle) veya cümle sonuna eklenen “Tack” (teşekkürler) sözcüğüyle rica pekiştiriliyor.
Nordik kültüründe toplumsal eşitlik duygusu ve hiyerarşisiz yaşam felsefesi ön plandadır. İnsanlar gündelik ilişkilerinde abartılı nezaket sözcükleri yerine samimi bir ses tonu, tebessüm ve teşekkür kalıplarını öne çıkarır. Dolayısıyla tek bir kelimenin yokluğu kaba bir tutumu değil, tamamen farklı bir dilsel ve kültürel yapıyı simgeliyor.
