Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinde düşüş sürüyor. QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre, 2 Ekim haftasında piyasaya 2,1 milyar dolar döviz satıldı. Aynı dönemde Merkez Bankası’nın toplam rezervleri 4,1 milyar dolar azalarak 167,1 milyar dolara geriledi. Bankanın ödünç aldığı dövizler çıkarıldığında geriye kalan net rezerv ise 37,5 milyar dolara düştü. Rakamlar, Türkiye’nin döviz birikimindeki azalmayı yeniden gündeme taşıdı.
BİR HAFTADA 4,1 MİLYAR DOLAR
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası‘nın döviz rezervlerine ilişkin yeni tahminler, bir haftada yaşanan kaybın boyutunu ortaya koydu. QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre, 2 Ekim ile biten haftada Merkez Bankası piyasaya yaklaşık 2,1 milyar dolar döviz sattı. Aynı hafta bankanın altın ve dövizden oluşan brüt rezervleri 171,2 milyar dolardan 167,1 milyar dolara geriledi. Böylece toplam rezervlerde bir haftalık kayıp 4,1 milyar doları buldu.
RAKAM 37,5 MİLYAR DOLAR
Merkez Bankası’nın kasasındaki toplam para kadar, bu paranın ne kadarının ödünç alınmadan elde tutulduğu da önemli. Ekonomide bunun için kullanılan göstergelerden biri, swap hariç net rezervler. Yani belirli döviz takas işlemleriyle sağlanan kaynaklar hesaptan çıkarılıyor. QNB’nin tahminine göre bu rakam da bir haftada 2,4 milyar dolar azalarak 37,5 milyar dolara indi. Bu nedenle 167,1 milyar dolarlık toplam rezervin tamamını Merkez Bankası’nın serbestçe kullanabileceği para olarak görmek doğru değil.
DOLAR SATIŞI NEDEN ÖNEMLİ?
Merkez Bankası, döviz piyasasında ihtiyaç duyulduğunda kendi kaynaklarıyla döviz arzını artırabiliyor. Bu tür satışlar piyasadaki dolar ihtiyacının karşılanmasına ve kurdaki sert hareketlerin sınırlanmasına yardımcı olabiliyor. Ancak satış yapıldığında bankanın eldeki döviz miktarı da azalabiliyor. Bu nedenle ekonomistler yalnızca dolar kuruna değil, Merkez Bankası’nın rezervlerinin hangi yönde hareket ettiğine de bakıyor.
GÖZLER YENİ VERİLERDE
QNB’nin hesaplamaları, rezervlerdeki gerilemenin ekim ayının ilk haftasında da devam etmiş olabileceğini gösteriyor. Ancak 2,1 milyar dolarlık döviz satışı ile rezervlerdeki 4,1 milyar dolarlık azalma aynı şey değil. Rezervlerin değeri, altın ve diğer para birimlerindeki fiyat değişimlerinden de etkilenebiliyor. Kurumsal iktisat uzmanı Gülsev Duran ise rezervlerde yaşanan düşüşün tek başına döviz satışlarıyla açıklanamayacağına dikkat çekiyor. Duran’a göre Merkez Bankası’nın rezervleri, piyasaya yapılan döviz satışlarının yanı sıra altın fiyatları, döviz kurlarındaki değişimler ve bankanın diğer işlemlerinden de etkileniyor. Duran ayrıca; “Bu nedenle kaybın tamamını döviz satışına bağlamak doğru değil. Asıl önemli olan, rezervlerdeki azalmanın geçici olup olmadığı ve önümüzdeki haftalarda bu düşüşün devam edip etmeyeceği. Rezervlerin yeniden artması Türkiye’nin döviz ihtiyacını karşılama gücünü desteklerken, uzun süreli düşüşler ekonominin dış gelişmelere karşı daha kırılgan hale gelmesine yol açabilir” diyor.
