Türkiye’de çocukları ve gençleri hedef alan müstehcenlik, şiddet ve istismar içerikli yayınlarla uzun süredir eleştirilen dijital platformlar için denetim mekanizması tamamen değişiyor.
Sabah gazetesinin öncülük ettiği ve kamuoyunda geniş yankı uyandıran “göstermelik cezalara son” çağrısı, nihayet somut bir adıma dönüştü. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), dijital platformlara yönelik yaptırımları radikal biçimde değiştiren yeni yasal düzenlemeyi AK Parti grubuna resmi olarak gönderdi.
Mevcut yasaların yetersiz kalması ve şirketlerin yalnızca Türkiye’deki reklam gelirleri üzerinden cüzi cezalar ödemesi tartışma yaratırken, yeni dönemde kural ihlali yapan platformlara çok daha sert yaptırımlar uygulanacak.
Göstermelik Cezalar Tarih Oluyor: Abonelik Gelirleri Üzerinden Ceza Kesilecek
Türkiye’de yürürlükte olan 6112 sayılı Kanun’un 32. maddesi, bugüne kadar dijital platformların Türkiye’den elde ettiği toplam serveti kapsayamıyordu. Sadece beyan edilen ticari iletişim (reklam) gelirleri baz alındığı için milyarlarca lira ciro yapan dev şirketler, oldukça düşük ve caydırıcılıktan uzak cezalarla karşılaşıyordu.
RTÜK tarafından hazırlanan ve meclis gündemine taşınan yeni düzenleme ile bu açık kapatılıyor. Artık dijital platformlara yalnızca reklam gelirleri üzerinden değil, Türkiye’de abonelikler üzerinden elde ettikleri tüm gelirler üzerinden ceza kesilebilecek. Böylece dev platformlar için caydırıcı olmayan küçük para cezaları dönemi resmen kapanıyor.
Avrupa ve ABD Modeli Türkiye’de Hayata Geçiyor
Dünya genelinde dijital mecralara yönelik denetimler giderek sertleşiyor. Özellikle Avrupa Birliği‘nin 17 Şubat 2024’te yürürlüğe koyduğu Dijital Hizmetler Yasası, şirketlere küresel cirolarının yüzde 6’sına kadar para cezası öngörürken, İngiltere’de bu oran yüzde 10’a kadar çıkabiliyor. X gibi dev platformlara kesilen yüz milyonlarca euroluk cezalar, uluslararası alanda standartları belirledi. Türkiye de RTÜK’ün bu hamlesiyle birlikte küresel standartlara uyumlu, caydırıcı bir denetim mekanizmasını devreye sokuyor.
Yerli Medyaya “Dijital Kuşatma” Dijital Telif Yasası ile Kırılacak
Yabancı menşeli dijital platformlar ve arama motorları Türkiye’de milyarlarca liralık kazanç elde ederken, ağır yasal yükümlülükler altında ezilen yerli ve milli medya uzun süredir büyük bir adaletsizlikle mücadele ediyordu. Google’ın arama motoru güncellemelerinde özgün haberciliği kısıtlayıp kopya içerikleri öne çıkarması, sektörü adeta dijital bir kuşatma altına almıştı.
Bu tehlikeli gidişata dur demek için TBMM’de hazırlıkları son aşamaya gelen “Dijital Telif” yasası devreye giriyor. Kurulacak Dijital Telif Kurulu ile platformlar denetlenecek. TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas’ın belirttiği üzere, içerik üretenlerin emeklerinin karşılığını tam anlamıyla alacağı, platformların elde ettiği gelirlerden üreticilerin de pay alacağı adil bir sistem kuruluyor.
Kaynak: Sabah
