SAFRA KESESİ TAŞLARI HAKKINDA BİLGİLER
Mide yanması, şişkinlik veya basit bir gaz sancısı deyip geçmeyin. Kulaktan dolma bilgilerle geçiştirilen pek çok karın ağrısının altından safra kesesi taşları çıkıyor. Peki, bu taşlar neden oluşur ve kimler risk altında? İşte safra kesesi taşlarına dair bilmeniz gereken detaylar...
SAFRA KESESİ NEDİR VE NE İŞE YARAR?
Vücudumuzda karnımızın sağ üst tarafında, karaciğerin hemen altında bulunan küçük, armut şeklinde bir organ vardır. Bu organın adı safra kesesidir. Görevi ise karaciğerin ürettiği yeşilimsi bir sıvıyı depolamaktır. Özellikle yağlı bir yemek yediğimizde, bu kese kasılır ve içindeki sıvıyı sindirime yardımcı olması için bağırsaklarımıza gönderir.
TAŞLAR NASIL OLUŞUR?
Kesenin içinde depolanan bu sıvının dengesi bozulduğunda, içerideki kolesterol ve diğer maddeler çökmeye başlar. Tıpkı çaydanlığın dibinde kireç birikmesi gibi, bu maddeler zamanla sertleşerek taşlaşır. Bu taşlar bazen bir kum tanesi kadar küçük, bazen de bir golf topu kadar büyük olabilir. Çoğu insan içindeki taşlardan habersizce yıllarca yaşayabilir.
EN NET BELİRTİSİ: YEMEKLERDEN SONRA BAŞLAYAN AĞRI
Safra kesesindeki taşlar yerinden oynayıp kesenin ağzını tıkadığında asıl fırtına kopar. En tipik belirti, özellikle ağır ve yağlı bir yemekten 1-2 saat sonra karnın sağ üst tarafında başlayan şiddetli ağrıdır. Bu ağrı sıradan bir karın ağrısı değildir; bıçak saplanır gibi bir his verir ve genellikle sağ omza ya da kürek kemiklerinin arasına doğru yayılır. Ağrıya çoğunlukla bulantı, kusma ve midede aşırı şişkinlik hissi de eşlik eder.
KİMLER RİSK ALTINDA?
Kadınlık hormonları safra içindeki kolesterolü artırdığı için kadınlarda taş oluşma ihtimali erkeklere göre daha yüksektir.
40 YAŞ ÜSTÜ KİŞİLER
Yaş ilerledikçe, özellikle 40 yaşından sonra kesenin tembelleşme ihtimali artar.
FAZLA KİLOLU OLANLAR
Vücuttaki fazla yağ oranı safranın yapısını bozarak taşlaşmayı hızlandırır.
HIZLI KİLO VERENLER VE SIK HAMİLELİK GEÇİRENLER
Sık hamilelik geçirenler ya da şok diyetlerle aniden çok hızlı kilo verenlerde safra kesesi dengesini kaybeder.
TAŞLAR AMELİYATSIZ DÜŞER Mİ?
Halk arasında "Zeytinyağı içtim, limon kürü yaptım, taşları döktüm" gibi iddialar tamamen kulaktan dolma ve tehlikeli yöntemlerdir. Böbrek taşları idrar yoluyla düşebilir ancak safra kesesi taşları kanalları tıkayabilir. Eğer küçük bir taş safra kanalına düşüp orayı tıkarsa, bu durum gözlerde sararmaya, şiddetli iltihaba ve pankreas bezinin zarar görmesine yol açabilir. Bu nedenle belirti veren, ağrı yapan taşların tek kesin çözümü uzman bir cerrah tarafından kesenin ameliyatla alınmasıdır.
SAFRA KESESİ ALINDIKTAN SONRA YAŞAM NASIL SÜRER?
Safra kesesi hayati bir organ değildir. Alındıktan sonra karaciğer safra üretmeye devam eder. Sadece ilk birkaç hafta çok yağlı yiyeceklerden uzak durmak gerekir, sonrasında vücut bu duruma tamamen alışır.
TAŞ OLUŞUMU NASIL ENGELLENİR?
İdeal kiloyu korumak, Akdeniz tipi beslenmek, bol su içmek ve şok diyetlerden uzak durmak en etkili korunma yöntemleridir.
