Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, tütün kullanımının beynin en dış tabakası olan Serebral korteks'te ölçülebilir düzeyde incelmeye yol açtığını göstermektedir.
Nöroloji Uzmanı Dr.
Mehmet Demir, bu durumun hafıza, dikkat, dil ve muhakeme gibi üst düzey bilişsel işlevlerin merkezinde yer alan korteksin incelmesi ile ilişkili olduğunu belirtmektedir.
Bu incelmenin, bilişsel gerileme ve demans riski açısından önemli bir biyobelirteç olduğunu vurgulamaktadır.
Sigara Kullanımının Beyin Üzerindeki Etkileri Neler?
Dr.
Demir, 504 kişinin beyin MR görüntülerinin incelendiği bir araştırmayı referans alarak, sigara kullanımının özellikle ön frontal bölgelerde belirgin olmak üzere yaygın kortikal incelmelerle ilişkili bulunduğunu ifade etmektedir.
Bu bulgular, sonraki çalışmalarla da desteklenmekte ve ön frontal bölgeler, insula ve erken Alzheimer hastalığında atrofi görülen alanlarda benzer sonuçlar elde edilmektedir.
Ayrıca, genetik temelli Mendelyen Randomizasyon Yöntemleri'nin sigara kullanımının gri madde hacminde azalmaya neden olduğuna dair güçlü kanıtlar sunduğu da belirtilmektedir.
Bu durum, korteks kalınlığının yalnızca bir hacim ölçümü olmadığını, nöron yoğunluğu, hücreler arası bağlantılar ve dokunun mikroyapısal bütünlüğü açısından da önemli olduğunu göstermektedir.
Hafıza ve Duygusal İşlevler Üzerindeki Olumsuz EtkilerSigaranın, karar verme, dürtü kontrolü, dikkat ve duygu düzenlemesi gibi bilişsel işlevlerde önemli rol oynayan bölgeleri etkilediği ifade edilmektedir.
Dr.
Demir, hafızanın merkezi olarak bilinen Hipokampus'un hacminde de azalma görülebileceğini belirtmektedir.
Bu durum, genç yaşlarda sigara kullanımı ile birlikte daha ciddi sonuçlar doğurabilmektedir.
Genç erişkin sigara kullanıcılarında da benzer değişikliklerin saptandığı, beyin gelişiminin devam ettiği bu yaşlarda maruziyetin tehlikeli sonuçlar doğurabileceği vurgulanmaktadır.
Pasif içiciliğin de beyin sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olduğu ifade edilmektedir.
Sinir Hücrelerine Zarar Veren MekanizmalarSigaranın beyin üzerindeki etkilerinin tek bir mekanizmayla açıklanamayacağını belirten Dr.
Demir, oksidatif stres, nöroinflamasyon ve damar yapısındaki bozulmaların birlikte rol oynadığını ifade etmektedir.
Tütün dumanındaki toksik maddelerin sinir hücrelerine zarar verdiği, beyin kan akımını azalttığı ve uzun yıllar içinde dokuda atrofiye yol açtığı belirtilmektedir.
Bilimsel çalışmalar, yaşam boyu içilen sigara miktarının artmasıyla birlikte kortikal incelme ve beyin hacmindeki azalmaların da arttığını göstermektedir.
Bu durum, gözlemlenen etkinin doğrudan tütün maruziyetiyle ilişkili olduğunu desteklemektedir.
Demans Riski ve Sigarayı Bırakmanın ÖnemiDr.
Demir, kortikal incelmenin yalnızca görüntüleme bulgusu olmadığını, bu sürecin uzun vadede hafıza, dikkat ve günlük yaşam becerilerinde gerilemeye neden olabileceğini ifade etmektedir.
Sigaranın, önlenebilir demans risk faktörleri arasında yer aldığı ve hem Alzheimer tipi demans hem de vasküler demans açısından risk oluşturduğu belirtilmektedir.
Sigarayı bırakmanın beyin üzerindeki olumsuz etkileri azaltabileceğinin altını çizen Dr.
Demir, sigarayı bırakan kişilerde korteks yapısında zamanla kısmi toparlanma görülebileceğini belirtmektedir.
Beyin kendini onarmaya çalışmakta ve sigarayı bırakmak bu süreci desteklemektedir.
Ancak, hasarın bir kısmının uzun yıllar sürebileceği ve sigarayı bırakmak için en doğru zamanın mümkün olan en erken dönem olduğu ifade edilmektedir.
