Sel sularının çekilmesi, risklerin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Hasarlı yapılar, kirlenmiş içme suyu, küf oluşumu ve temizlik sırasında yapılan hatalar, afet sonrasında da ciddi sağlık tehditleri oluşturabiliyor. İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdür Yardımcısı Öğr. Gör. Selay Duran, sel sonrası güvenli geri dönüş ve temizlik sürecinde dikkat edilmesi gereken noktaları paylaştı.
Taşkın sularının taşıdığı kanalizasyon atıkları, kimyasal kalıntılar ve mikroorganizmalar, ev ve iş yerlerinde görünmeyen tehlikeler yaratabiliyor. Islak kalan duvar ve eşyalarda gelişen küf ise özellikle solunum yolu hastalıkları bulunan kişiler için risk oluşturuyor.
“Suların çekilmesi binanın güvenli olduğu anlamına gelmez”
Öğr. Gör. Selay Duran, temizlik çalışmalarına başlamadan önce can güvenliğinin sağlanması gerektiğini vurgulayarak, hasarlı yapılara yetkililer onay vermeden girilmemesi gerektiğini belirtti. Sel suyuyla kaplı yolların yürüyerek ya da araçla geçilmemesi, elektrik tesisatı ve gaz bağlantılarının uzman kontrolünden geçmeden kullanılmaması gerektiğini ifade etti.
Temizlikte yapılan hatalar sağlık riskini artırıyor
Sel sonrası biriken su ve çamurun temizlenmesi sırasında koruyucu ekipman kullanımının zorunlu olduğuna dikkat çeken Duran, su geçirmez çizme, dayanıklı eldiven, uzun kollu giysi ve koruyucu gözlük kullanımının kirli suyla teması azalttığını söyledi. Toz ve küf bulunan alanlarda uygun solunum koruyucularının tercih edilmesi gerektiğini ekledi.
Temizlik ürünlerinin yanlış kullanımının tehlikeli sonuçlara yol açabileceğini belirten Duran, sert yüzeylerin önce su ve deterjanla temizlenmesi, dezenfektanların ise talimatlara uygun şekilde kullanılması gerektiğini hatırlattı. Çamaşır suyunun amonyak, asitli ürünler veya başka temizlik maddeleriyle kesinlikle karıştırılmaması gerektiğini vurguladı.
Nemli kalan evlerde küf tehlikesi
Selden sonra ıslanan alanların hızlı şekilde kurutulması gerektiğini belirten Duran, mekânların ve eşyaların mümkünse ilk 24–48 saat içinde tamamen kurutulmasının önem taşıdığını söyledi. Yeterince temizlenemeyen veya kurutulamayan halı, yatak ve döşemeli mobilyaların uzaklaştırılması gerekebileceğini ifade etti. Görünür küf bulunan alanlarda temizlik yapılmadan güçlü fanlarla havalandırma yapılmasının küf parçacıklarını yayabileceğini belirterek, yaygın küf oluşumu veya kanalizasyon kaynaklı kirlilik durumlarında uzman desteği alınması gerektiğini söyledi.
Sel suyuyla temas eden gıdalar tüketilmemeli
Sel, şebeke suyu ve kuyularda kirlenmeye yol açabileceği için içme, yemek hazırlama, diş fırçalama gibi işlemlerde yalnızca güvenli olduğu doğrulanmış suyun kullanılması gerektiği belirtildi. Duran, suyun kaynatılmasının kimyasal kirleticileri ortadan kaldırmadığını hatırlatarak, yetkili kurumların açıklamalarının esas alınması gerektiğini ifade etti. Sel suyuyla temas eden gıdaların tüketilmemesi, elektrik kesintisi nedeniyle bozulma riski taşıyan besinlerin kullanılmaması gerektiğini söyledi.
Küçük yaralanmalar da önemsenmeli
Temizlik sırasında cam kırıkları ve metal parçalarının kesik veya delici yaralanmalara neden olabileceğini belirten Duran, kirli suyla temas eden yaralarda enfeksiyon riskinin arttığını söyledi. Kesiklerin temiz suyla yıkanması ve uygun şekilde kapatılması, kirli veya derin yaralanmalarda tetanos aşısı gereksiniminin sağlık personeli tarafından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Sel sonrası ortaya çıkan ateş, ishal, kusma, solunum sıkıntısı veya yarada kızarıklık, şişlik ve akıntı gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Duran, temizlik sırasında dinlenmeye ve güvenli içme suyuna erişime dikkat edilmesi gerektiğini belirtti. Afet sonrası iyileşme sürecinde hem kişisel korunmanın hem de sağlık sorunlarının erken fark edilmesinin kritik önem taşıdığını söyledi.
