Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) kararıyla Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls portföylerine ait 131 fonun tasfiyeye alınması, sermaye piyasalarında geniş yankı uyandırdı. Yaklaşık 455 bin yatırımcının ve yüz milyarlarca liralık varlığın kilitlendiği süreçte tutuklamalar devam ederken, ödeme takvimindeki belirsizlikler de sürüyor.
Ekonomist Şeref Oğuz, Ekonomim’deki köşe yazısında krizin arka planında düşük dolaşımlı hisselerde yoğunlaşma, likidite sıkışıklığı ve gerçek dışı “yüksek getiri” vaatlerinin yattığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Getiri vaadi ne kadar parlaksa, çıkış kapısı o kadar dar olabilir. Bu seferki kapının önünde yarım milyona yakın kişi bekliyor. Üstelik fondaşlar ve yandaşlar, senden önce ödeme kuyruğunda ise…”
FON KRİZİNDEN ÇIKARILMASI GEREKEN 10 ALTIN DERS
Şeref Oğuz, piyasada yaşanan bu büyük tıkanmanın ardından yatırımcıların ve kamuoyunun alması gereken dersleri 10 maddede sıraladı:
BEDAVA PEYNİR HALA FARE KAPANINDA
Piyasa yüzde yüzde 40 verirken fon yüzde 80 “garanti” diyorsa, o fazlalık ya sihir ya da birinin cebinden çıkıyor.
“TAVAN TAVAN” GİDEN HİSSE
Her gün tavan yapan kağıdın altında bazen alıcı yoktur, aynı fonların birbirine top çevirmesi vardır. Top yere düşünce tribün de iner.
LİKİDİTE ARKADAŞINIZIN “YARIN ÖDERİM” SÖZÜ GİBİDİR
Çıkış kapısına herkes aynı anda koşunca kapı dar gelir. 455 bin kişi aynı kapıya yönelince kapı “kapalı” tabelası asar.
PORTFÖY DAĞILIMI “BİR HİSSEYE ABANMAK” DEĞİLDİR
Yumurtaları tek sepete koydun, sepet de düşük dolaşımlı bir şirketin deposunda. Depo kilitlenince kahvaltı da iptal…
REFERANSLA GELEN “KAZANÇ” ZİNCİRİN BİR HALKASIDIR
Kuzenin, komşunun, WhatsApp grubunun “ben girdim, uçuyor” demesi due diligence sayılmaz.
DENETİM RAPORU “HER ŞEY YOLUNDA” DİYEBİLİR
17 Eylül’de TEFAS’ta ışıklar söndü. Raporu okumak yetmez; neyi ölçmediğine bak.
“Sınırlı bir sorun” cümlesi sınıra bağlıdır: Resmî açıklamalarda sorun sınırlı; yatırımcının ekranında fon kilitli.
TASFİYE, HIZLI PARA İADESİ DEMEK DEĞİLDİR
İş Bankası ve Ziraat görevli, süre aylara yayılabilir. “Param nerede?” sorusunun cevabı bazen “sırada, altı aya kadar.”
YÜKSEK GETİRİ VAADİ BİR TÜRK KLASİĞİDİR
Banker Kastelli, Tosuncuk, Thodex, şimdi fonlar. Senaryo değişir, replik aynı kalır: “Bu sefer farklı.”
Paranı anlamadığın yere yatırma: Anladığınız yerde de “neden bu kadar çok kazanıyor?” diye sor. Cevap “çünkü biz akıllıyız” ise kaçarak uzaklaş.
“SORUN YASADA DEĞİL UYGULAMADATİLKİYİ KÜMESE MÜDÜR YAPARSAN YASA KURTARAMAZ”
Yeni fon skandallarının yaşanmaması adına yasal değişiklik tartışmalarına da değinen Oğuz, mevcut mevzuatın yeterli olduğunu, asıl problemin denetim ve uygulama safhasında ortaya çıktığını vurguladı:
