Teknoloji devi Apple, küresel çapta yaşanan bellek çipi krizini aşmak için oldukça riskli ve sürpriz bir strateji izliyor.
Financial Times’ın yayınladığı son raporlara göre şirket, Pentagon’un askeri bağlantıları nedeniyle kara listeye aldığı Çinli bellek üreticisi ChangXin Memory Technologies (CXMT) firmasından çip satın almak için Trump yönetiminden özel izin istiyor.
Yapay zeka yatırımlarının patlama yapmasıyla birlikte, sektördeki dev üreticilerin kapasitelerini veri merkezlerine kaydırması, tüketici elektroniği pazarında eşine az rastlanır bir darboğaz yaratıyor.
Bu krizin faturasını son dönemde ürün fiyatlarına yansıtan Apple, çareyi Çinli tedarikçilerde ararken, Washington cephesinde yoğun bir lobi faaliyeti yürütüyor.
Bellek Krizi Apple’ı Köşeye Sıkıştırdı
Son bir yıl içinde teknoloji devlerinin yapay zeka altyapıları için yüz milyarlarca dolar harcaması, yarı iletken pazarındaki dengeleri tamamen altüst ediyor.
Sektörün en büyük üç bellek üreticisi olan Amerikan Micron, Güney Koreli Samsung ve SK Hynix, üretim bantlarını kar marjı çok daha yüksek olan yapay zeka odaklı Yüksek Bant Genişlikli Bellek (HBM) çiplerine kaydırıyor.
Hal böyle olunca, akıllı telefonlar ve bilgisayarlar için gereken geleneksel DRAM belleklerin arzında devasa bir açık ortaya çıkıyor.
Bu krizin yansımalarını geçtiğimiz günlerde Apple ürünlerinde net bir şekilde gördük.
CEO Tim Cook’un uzun yıllardır görülmeyen boyutta bir maliyet artışı olarak nitelendirdiği tablo, tüketiciye doğrudan yansıdı.
Şirket, 1 TB depolama alanına sahip M5 MacBook Pro modelinin fiyatını bir gecede 300 dolar artırırken, giriş seviyesi MacBook Neo modeline 100 dolar zam yaptı.
Aynı şekilde tüm yeni iPad Pro modelleri de geçtiğimiz haftaya kıyasla 200 dolar daha pahalıya satılıyor.
Apple, bu sürdürülemez maliyet artışını dizginlemek ve tedarik zincirini çeşitlendirmek için tek çıkış yolu olarak Çinli üreticileri görüyor.
CXMT ve Pentagon’un 1260H Kara Listesi
Apple’ın masaya oturmak istediği ChangXin Memory Technologies (CXMT), Çin’in en büyük DRAM üreticisi olarak biliniyor ve kapasitesini hızla artırarak pazardaki boşluğu doldurmayı hedefliyor.
Ancak ortada çok büyük bir politik engel bulunuyor. CXMT, Çin Halk Kurtuluş Ordusu ile bağlantılı olduğu iddiasıyla Pentagon’un “1260H” olarak bilinen Çinli Askeri Şirketler kara listesinde yer alıyor.
Teknik olarak Apple’ın 1260H listesindeki bir şirketle ticaret yapmasını engelleyen kesin bir yasa bulunmuyor. Fakat bu listede yer almak, şirketler için devasa bir itibar riski taşıyor ve ABD Savunma Bakanlığı ile iş yapma yollarını kapatıyor.
Apple’ın asıl korkusu ise, CXMT ile anlaşma yaptıktan sonra ABD Ticaret Bakanlığı’nın bu firmayı “Varlık Listesi” (Entity List) adı verilen çok daha katı bir ambargo listesine alması ihtimali.
Bu nedenle Apple, ticaret anlaşması imzalamadan önce Trump yönetiminden ve Washington’daki yetkililerden CXMT’nin Varlık Listesi’ne alınmayacağına dair bir nevi garanti koparmaya çalışıyor.
Geçmişte de benzer krizler yaşayan Apple, 2022 yılında Çinli YMTC firmasından iPhone’lar için bellek satın almayı planlamış ancak gelen siyasi baskılar üzerine geri adım atmak zorunda kalmıştı.
Şimdi ise çip krizinin çok daha derin olması, Apple’ı politik riskleri göze almaya zorluyor.
Trump yönetiminin Apple’ın bu talebine nasıl bir yanıt vereceği teknoloji ve finans dünyası tarafından merakla bekleniyor.
