Türkiye merkezli teknoloji şirketi Superior Electromagnetic Systems (SEMSİS) tarafından geliştirilen ARAX motor teknolojisi, özellikle savunma sanayii ve askeri platformlarda kullanılabilme imkanları yaratan ''yeni nesil elektrik motoru sistemi'' sektördeki yerini aldı.
Yüksek Dizayn Mühendisi İsmail Berber liderliğinde geliştirilen teknoloji, elektrik motorlarında uzun yıllardır kullanılan klasik merkezi mil tasarımından farklı bir sistem yarattı.
Şirketin açıklamasına göre, ARAX motoru, hibrit eksenli elektromanyetik flanş mimarisi sayesinde daha yüksek verimlilik, daha düşük ağırlık ve daha kompakt bir yapı sunmayı hedefliyor. Askeri platformlar için geliştirilen yeni nesil motor ARAX'ın en dikkat çekici kullanım alanlarından biri savunma sanayii olarak öne plana çıkıyor.
Geliştirici ekibe göre sistem, insansız hava araçları (İHA), silahlı insansız hava araçları (SİHA), elektrikli dikey kalkış yapabilen hava araçları (EVTOL), deniz platformları ve gemi tahrik sistemleri, torpido ve füze itki sistemleri gibi birçok askeri platformda kullanılabilecek potansiyele sahip.
Yeni motor mimarisi sayesinde, özellikle İHA ve dron sistemlerinde kullanılan çoklu motor yapılarının, daha kompakt hale getirilebileceği ve platformların daha hafif üretilebileceği, bu durumun operasyonel menzil ve görev süresini artırabileceği ön görülüyor.
Daha hafif ve verimli motor
Teknik verilere göre, ARAX motoru yaklaşık 10 kilogram ağırlığında tasarlandı. Bu değer, benzer performans sınıfındaki bazı motorlara göre daha düşük ağırlık anlamına geliyor.
Motorun ayrıca yüksek tork üretebilen yapısı ve enerji verimliliği sayesinde, elektrikli platformlarda kullanılan batarya sistemlerinin önemli ölçüde hafifletilebileceği belirtiliyor. Simülasyon verilerine göre ise sistemin yüzde 95'in üzerinde verimlilik sağlayabileceği ve enerji tüketimini daha dengeli hale getirebileceği ifade ediliyor.
Kendi kendini soğutabilen motor yapısı
ARAX motorunda kullanılan çift stator mimarisi, motor içinde ''manyetik vorteks'' adı verilen akış oluşturuyor. Bu yapı, motorun çalışırken kendini soğutmasına yardımcı oluyor. Bu sayede, ağır ve karmaşık soğutma sistemlerine olan ihtiyaç azaltılabilecek. Daha basit bir yapı ise özellikle askeri platformlarda bakım süreçlerini kolaylaştırma avantajı sunacak.
Patent başvurusu yapıldı
ARAX teknolojisi için Türkiye Patent ve Marka Kurumuna ''TPE 2021/001888'' numarasıyla patent başvurusu yapıldı.
Dünyadaki mevcut motor sistemlerinden farklı bir mimariye sahip olan ve geliştirme çalışmaları süren projenin, şu anda TRL 4 teknoloji hazırlık seviyesinde olduğu, ön prototip ve simülasyon çalışmalarının tamamlandığı bildirildi.
Seri üretim için görüşmeler sürüyor
SEMSİS yetkilileri, ARAX motorunun öz sermayeyle geliştirildiğini, seri üretim için yatırımcı ve endüstriyel iş birlikleri üzerinde çalışmaların sürdüğünü, teknolojinin savunma sanayii başta olmak üzere, havacılık, otomotiv ve enerji sektörlerinde geniş kullanım alanı bulabileceğini kaydetti.
