Küresel yapay zeka furyası, veri merkezlerindeki çip ve bellek stoklarının azalmasına yol açarak akıllı telefon üretim maliyetlerini dünya genelinde artırmıştır.
Bu durum, bütçe dostu telefonların üretiminden çekilmesine sebep olmuştur. Özellikle 150 dolar altındaki modellerin üretim bantlarından silinmesi, Türkiye pazarında Apple ve Samsung'un öncülüğünde başlayan büyük zam dalgasının 2026 yılı sonuna kadar devam edeceği öngörülmektedir.
Yapay zeka çılgınlığı ve maliyet artışları neden oluyor?
Küresel pazarda hızla büyüyen yapay zeka çılgınlığı, veri merkezlerindeki yarı iletken ve bellek stoklarını eriterek akıllı telefon üretim maliyetlerini artırmıştır.
Bu parça darboğazı, özellikle bütçe dostu modellerin piyasadan çekilmesine neden olmuştur.
Türkiye'deki tüketiciler, yeni cihaz almakta zorlandıkları için yenilenmiş ve ikinci el mobil cihazlara yönelmektedirler.
Counterpoint'in verilerine göre, yenilenmiş telefon pazarı bu yıl yüzde 13 oranında büyüme kaydetmiştir.
Bu durum, mobil dünyadaki ekonomik dengeleri altüst eden karamsar tablonun bir yansımasıdır.
Küresel RAM krizi ve sevkiyat düşüşleriYaşanan büyük RAM krizi, mobil pazardaki tüm işleyişi olumsuz etkilemiştir.
Küresel akıllı telefon sevkiyatlarının bir önceki yıla kıyasla yüzde 13,9 oranında gerilemesi beklenmektedir.
Bu düşüş, yıllık hacmin 1,08 milyar adede kadar gerilemesine neden olacaktır. 2013 yılından bu yana görülen en düşük seviye olarak kayıtlara geçecek olan bu durum, 9 çeyrek süren kesintisiz büyümenin ardından gelen ani bir daralmayı temsil etmektedir.
Analistler, daha önce düşüşü yüzde 12,4 olarak öngörmüşken, son veriler krizin daha derinleştiğini göstermektedir.
Mevcut ekonomik fırtına, parça tedarikini kendi içinde çözemeyen küçük markaları piyasadan silme riski taşımaktadır.
Dev markaların durumu ve geleceğiApple ve Samsung gibi güçlü tedarik zincirine sahip dev markalar, bu süreci daha az hasarla atlatmaktadır.
Yapılan öngörülere göre, Apple, iPhone sevkiyatlarında bu yılı kayıpsız kapatacak ve önümüzdeki yıl yüzde 5 büyüme hedeflemektedir.
Samsung cephesinde ise bu yıl yüzde 4 düzeyinde bir gerileme beklenmektedir, ancak bu oran pazar ortalamasının altında kalmaktadır.Çinli üretici Huawei, fiyatlarını sabit tutma stratejisi sayesinde yılın ilk çeyreğinde yüzde 1'lik bir büyüme kaydetmiştir.
Ancak Xiaomi, aynı dönemde yüzde 19'luk sevkiyat kaybı yaşayarak krizden en çok etkilenen marka olmuştur.
Uzmanlar, akıllı telefon pazarının 2028 yılına kadar eski hareketli günlerine dönmesini uzak bir ihtimal olarak değerlendirmektedir.
Teknoloji devlerinden maliyet uyarısıKüresel yapay zeka talebindeki patlama, veri merkezlerinde kullanılan gelişmiş çip ve bellek tedarikinde sıkışıklığa yol açarak teknoloji sektöründe üretim maliyetlerini artırmaktadır.
Apple, Microsoft ve Dell gibi teknoloji devleri, bileşen fiyatlarındaki artışın bütçeleri zorladığını belirtmektedir.
Bu maliyet baskısının, akıllı telefon, bilgisayar, televizyon ve oyun konsolu gibi tüketici elektroniği ürünlerinde yeni bir zam dalgası başlatabileceği ifade edilmektedir.Özellikle yüksek performanslı bileşenlere olan talebin artması, üretim maliyetlerinde yukarı yönlü baskıyı güçlendirmektedir.
Apple Üst Yöneticisi Tim Cook, cihazlarda kullanılan bellek ve depolama çiplerine yönelik talebin hızlı yükseldiğini ve bu durumun kritik bileşenlerde arz baskısı oluşturduğunu açıklamıştır.
Bu durum, yeni nesil yapay zeka özelliklerine sahip iPhone modellerinde zam ihtimalini gündeme getirmektedir.
Türkiye'de zam dalgası ve etkileri2026 yılının başında olağan vergi artışı dolayısıyla akıllı telefonlara vergi zammı gelirken, Apple, 2026 Mayıs ayında akıllı telefon kategorisinde fiyat artışı gerçekleştirmiştir. 5 Mayıs 2026 tarihinde yapılan zamla birlikte Apple Türkiye, iPhone 17 ailesinin fiyatlarına yaklaşık yüzde 10 oranında zam uygulamıştır.
Bu zamla birlikte iPhone 17'nin başlangıç fiyatı 84.999 TL'ye, iPhone 17 Pro Max ise 132.999 TL'ye yükselmiştir.
Samsung Türkiye tarafında da artan çip ve bileşen maliyetleri nedeniyle telefon fiyatları yukarı yönlü hareket etmiştir.
Samsung, 2026 Haziran ayı itibarıyla amiral gemisi Galaxy modellerini kapsayan fiyat artışı gerçekleştirmiştir.
Samsung Türkiye Mobil İş Birimi Başkan Yardımcısı Murat Azdemir'in açıklamalarına göre, küresel bellek ve lojistik krizleri nedeniyle yıl sonuna kadar fiyatlarda kümülatif olarak yüzde 40'a yakın bir artış baskısı devam etmektedir.
Benzer şekilde General Mobile Genel Müdür Yardımcısı İlkay Cihaner ve Mobil İletişim Araçları ve Bilgi Teknolojileri İş İnsanları Derneği (MOBİSAD) Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, yükselen küresel maliyetler ve yerel enflasyon nedeniyle akıllı telefon fiyatlarının yıl sonunda yüzde 40 oranında artabileceğini belirtmiştir.
