Eski MİT mensubu Kaşif Kozinoğlu’nun mezarında yıllar sonra yapılan incelemeye ilişkin kamuoyuna yansıyan iddialar, antimon maddesini yeniden gündeme taşıdı. Saç, tırnak ve kemik örneklerinde yüksek miktarda antimon tespit edildiği öne sürülürken, maddenin insan sağlığı üzerindeki etkileri merak konusu oldu.
Antimon, doğal olarak çevrede bulunabilen ancak yüksek dozda veya uzun süreli maruziyette sağlık sorunlarına yol açabilen bir kimyasal element olarak biliniyor. Maruziyetin etkileri, alınan miktara, maruz kalma süresine ve antimonun kimyasal formuna göre değişebiliyor.
ANTİMON NEDİR?
Antimon, periyodik tabloda Sb sembolü ve 51 atom numarasıyla gösterilen kimyasal bir elementtir. Doğada çoğunlukla başka maddelerle birleşmiş halde bulunur. Antimon ve bileşikleri; akü üretimi, lehim, metal alaşımları, seramik, cam, boya ve alev geciktirici malzemeler gibi birçok endüstriyel alanda kullanılabiliyor.
ANTİMON ZEHİRLENMESİ NASIL OLUR?
Antimona maruziyet solunum, ağız yoluyla alınma ve daha sınırlı ölçüde cilt veya göz temasıyla gerçekleşebilir. Özellikle antimonla çalışan sanayi kollarında ortaya çıkan toz ve dumanın solunması önemli bir mesleki maruziyet yolu olarak gösteriliyor. Genel nüfusta ise çok düşük düzeylerde gıda, su ve hava yoluyla antimonla temas mümkün olabiliyor. Sağlık üzerindeki etkinin şiddeti, maruz kalınan antimon bileşiğinin türüne, doza ve maruziyetin ne kadar sürdüğüne bağlı olarak değişiyor.
ANTİMON ZEHİRLENMESİ BELİRTİLERİ NELER?
Yüksek miktarda antimona maruz kalınması durumunda özellikle mide-bağırsak, solunum ve kalp-damar sistemiyle ilgili belirtiler ortaya çıkabiliyor. Antimon maruziyetinde görülebilen belirtiler arasında mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı, baş ağrısı, baş dönmesi ve öksürük bulunuyor. Toz veya dumanın solunması halinde solunum yollarında tahriş ve akciğer sorunları da görülebiliyor. Uzun süreli veya yüksek düzeyli maruziyetin kalp ve akciğer üzerinde de olumsuz etkiler oluşturabileceği bildiriliyor.
Samsun dahil 17 ilde yasaklı madde operasyonu! 31 şüpheli yakalandı
HANGİ ORGANLARI ETKİLEYEBİLİR?
Antimonun sağlık üzerindeki etkileri özellikle maruziyetin şekline göre değişiyor. Mevcut toksikoloji verilerinde kalp, solunum sistemi ve sindirim sistemi öne çıkan hedefler arasında yer alıyor. Bazı antimon bileşiklerinin karaciğer, kas-iskelet sistemi ve sinir sistemi üzerinde de etkiler oluşturabildiği bildiriliyor.
ANTİMON MARUZİYETİ NASIL TESPİT EDİLİR?
Antimon düzeyleri belirli bir süre içinde kan, idrar ve dışkı örneklerinde ölçülebiliyor. Ancak bu testler tek başına kişinin ne kadar antimona maruz kaldığını veya mutlaka sağlık sorunu yaşayacağını göstermiyor. Şüpheli veya yüksek düzeyde maruziyet söz konusuysa değerlendirme sağlık profesyonelleri ve toksikoloji uzmanları tarafından yapılmalı.
ANTİMONUN BULUNMASI TEK BAŞINA ZEHİRLENMEYİ KANITLAR MI?
Bir biyolojik örnekte antimon tespit edilmesi, tek başına zehirlenmenin nedeni, zamanı veya ölümle doğrudan bağlantısı konusunda kesin sonuç vermez. Böyle bir değerlendirme için miktar, örnek türü, çevresel maruziyet ihtimali, diğer toksikolojik bulgular ve adli tıp incelemelerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Kaynak: HABER MERKEZİ
