ABD'de İstihdam Verileri Zayıf Geldi
Küresel pay piyasalarında geçen hafta, ABD'de istihdam verilerinin zayıf gelmesi nedeniyle ABD Merkez Bankasının (Fed) tahmin edildiği ölçüde faiz artırmayacağı beklentileri ve Orta Doğu'da yeni bir anlaşmaya yönelik oluşan iyimserlikler risk iştahını artırırken, gelecek hafta için gözler ABD'de açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi.
ABD'de İstihdam Verileri Beklentilerin Altında
ABD'de geride kalan haftada açıklanan ADP özel sektör istihdamının beklentilerin altında kalmasının ardından tarım dışı istihdamın da artış tahminlerine karşın azalması, ülkede iş gücü piyasasının ivme kaybettiğine ilişkin endişeleri güçlendirdi. Ülkede tarım dışı sektörlerde istihdam temmuzda 23 bin kişi azaldı.
Fed'in Faiz Artışı Beklentileri Azaldı
Piyasa beklentileri, tarım dışı istihdamın bu dönemde 85 bin kişi artması yönündeydi. Özel sektör istihdamı da temmuzda 44 bin kişi artarak tahminlerin altında gerçekleşti.
Orta Doğu'da Yeni Bir Anlaşma Umudu
ABD'de beklentilerin altında kalan istihdam verileri, yıl sonuna kadar Fed'e yönelik faiz artışı beklentilerini törpüledi. Bankanın eylül veya ekim aylarında faiz artışı yapabileceği ihtimalleri belirgin şekilde azalırken, aralık toplantısında ise olası faiz artışı ihtimali yüzde 85 ile fiyatlandı.
ABD ve İran Arasında Olumlu Görüşmeler
Analistler, haziran ayında başlayan Dünya Kupası organizasyonunun özellikle hizmet sektöründe istihdamı desteklediğine işaret ederek, turnuvanın temmuz ayında sona ermesiyle söz konusu etkinin ortadan kalkmasının tarım dışı istihdamdaki düşüşte rol oynamış olabileceğini belirtti. Öte yandan Orta Doğu'da yeni bir anlaşma sağlanabileceği umutları da fiyatlamalarda etkili oldu.
ABD ve İran Arasında İyimserlik Hakim
ABD Başkanı Donald Trump, İran'la devam eden müzakerelerin iyi gittiğini ve yakında bir anlaşmanın sağlanabileceğini belirtmişti. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile 14 Haziran'da varılan mutabakatın uygulanmasını desteklediklerini söyledi.
Enflasyon Verileri Önemli
Söz konusu gelişmeler pay piyasalarında risk iştahını artırırken, gözler gelecek hafta ABD'de açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi. Analistler, enflasyonda olası bir yavaşlamanın Fed'in para politikasına ilişkin şahin beklentileri daha da zayıflatabileceğine işaret ederek, veri öncesinde ve sonrasında piyasalarda oynaklığın artabileceğini belirtti.
Fed Başkanı Kevin Warsh'un Açıklamaları
Ayrıca Financial Times'ın haberinde, Fed Başkanı Kevin Warsh'un enflasyon verilerinin yüksek çıkması durumunda, eylül toplantısında politika faizini artırmaya hazır olduğu belirtildi. ABD Başkanı Donald Trump ise para politikası kararlarına yönelik değerlendirmesinde faiz kararları sürecinin tamamen olmasa da kısmen Fed Başkanı Warsh'a bağlı olduğunu söyledi.
Fed Yetkililerinin Açıklamaları
Geçen hafta Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, son toplantıda faiz artışı yapılması yönünde oy kullanan 3 üyeden biri olan Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, merkez bankasının faiz oranlarını yavaş yavaş yükseltmeye başlaması gerektiğini söyledi. Kashkari, gelecek verilerin çok önemli olacağını belirterek, "Faiz oranlarında dramatik bir artış çağrısında bulunmuyorum." dedi.
ABD'deki Şirket Finansal Sonuçları
Bu gelişmelere paralel, devam eden bilanço sezonunda şirketlerin açıklanan finansal sonuçları da piyasaları yönlendiren unsurlardan oldu. Halka arzının ardından ilk bilançosunu açıklayan SpaceX'in yılın ikinci çeyreğinde gelirini yıllık bazda yüzde 92 artışla 7,81 milyar dolara taşıması dikkati çekti.
Tahvil Faizi ve Dolar Endeksi
Bu gelişmeler ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 7 baz puan azalarak yüzde 4,65'e indi. Dolar endeksi haftalık bazda yüzde 0,3 düşüşle 99,5 seviyesine geriledi.
Altın ve Gümüşte Yükseliş
Fed'in endişe edildiği düzeyde "şahin"leşmeyeceği beklentileri ve ABD Başkanı Trump'ın bankanın güvenilirliğini tehdit eden açıklamalarının etkileri varlık fiyatlarında hissedildi. Değerli metallerden altın ve gümüşün onsu son 28 haftanın en iyi performansını gösterdi. Altının ons fiyatı haftalık bazda yüzde 7,4 artarak 4 bin 342 dolardan, gümüşün onsu da yüzde 10,2 yükselişle 63,5 dolardan haftayı tamamladı.
Petrol Fiyatları Düştü
Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 7,8 değer kaybıyla 83,55 dolara geriledi. New York borsası pozitif seyretti ABD'de pay piyasaları geçen hafta pozitif seyretti.
ABD'de Teknoloji Şirketlerinden Haberler
Kurumsal tarafta ABD'li teknoloji şirketi Meta ise geliştirdiği yapay zeka modelinin, test aşamasında bir şirketi hacklediğini bildirdi. Söz konusu gelişmenin ardından bu alanda daha önce yaşanan benzer olaylar yeniden gündeme gelirken, yapay zeka sistemlerinin denetim altında tutulmasına yönelik endişeler de arttı.
Yapay Zeka Riskleri ve Şirket Performansı
Yapay zeka teknolojilerine yönelik daha sıkı düzenleme ve frenleme ihtimali, sektörde uzun süredir tartışılan "yüksek değerleme" risklerini yeniden öne çıkardı. Yazılım şirketi Palantir Technologies ikinci çeyrek gelirinin yıllık bazda yüzde 93 artarak 1,9 milyar dolara ulaştığını bildirirken, yıllık gelir tahminini yukarı yönlü revize etti.
Avrupa Borsalarında Yükseliş
Avrupa borsaları alıcılı seyretti. Avrupa'da hızlanan bilanço sezonunda şirket finansallarının olumlu sinyaller vermesi bölge piyasalarında risk iştahını canlı tuttu. Bölgede ekonomik aktivitenin hızlandığına işaret eden veriler de piyasaları destekledi.
AB'den Ukrayna'ya Destek
Bu arada Avrupa Birliği (AB), Rusya Merkez Bankası’nın dondurulan varlıklarından elde edilen 1,4 milyar avroluk gelirin Ukrayna'ya destek amacıyla kullanılacağını bildirdi. Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,33, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,41, Almanya'da DAX endeksi yüzde 2,74 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 2,96 yükseldi.
Asya Borsalarında Karışık Seyir
Asya borsalarında geçen hafta karışık bir seyir öne çıktı. Teknoloji şirketlerine yönelik henüz sönümlenmeyen "yüksek değerleme" endişeleri ve yapay zeka denetimlerine ilişkin soru işaretleriyle yarı iletken sektöründe sert düşüşler görüldü.
Japonya ve Çin'de Ekonomik Veriler
Bu anlamda yarı iletken ağırlıklı Güney Kore'deki Kospi endeksi düşüş serisini 7. haftaya taşıdı. Çin'de ise imalat sanayi PMI 50,9 ile beklentilerin altında kalarak, Çin ekonomisinin büyümesine yönelik soru işaretlerini artırdı. Öte yandan Japonya'da haziran ayı nihai imalat sanayi PMI verisi 54,5 ile önceki aya göre bir miktar azalsa da güçlü seyrini korudu.
Avrupa Borsalarında Artış
Bu durum, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) para politikasını ilave sıkılaştırabileceğine yönelik endişeleri artırdı. Japonya Merkez Bankası (BoJ) da 15-16 Haziran'daki toplantısının tutanaklarını yayımladı. Tutanaklarda üyelerin, Orta Doğu'daki durumla ilgili belirsizliklere dikkat çektiği ancak piyasa duyarlılığının kısmen yapay zeka ile ilgili firmaların güçlü performansından dolayı iyileştiği görüşünü paylaştıkları bildirildi.
Japonya ve Yatırımlar
Ayrıca üyelerin geleceğe yönelik beklentiler konusunda ise Orta Doğu'daki durum gibi faktörlerin etkisiyle ekonomilerin bir süreliğine baskı altında kalmasının beklendiği konusunda hemfikir oldukları bilgisi yer aldı. Bu gelişmelere ek olarak Japon yatırımcıların yabancı tahvil alımları 5 ay sonra artı tarafa geçti.
Yurt İçinde Enflasyon ve İhracat
Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da, BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 2,39 yükselişle 13.779,39 puandan kapandı. Dolar/TL de haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 47,6982'den tamamladı.
Türkiye'nin İhracatında Artış
Yurt içinde temmuz ayında beklentilerin altında gerçekleşen enflasyon verisinin ardından yeni haftada gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) düzenleyeceği yılın 3'üncü Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısına çevrildi. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), temmuzda aylık bazda yüzde 1,78, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 1,52 artış gösterdi.
