TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplanan Genel Kurul’da görüşmelerine 21 Ekim’de başlanan 9 maddelik teklifin ilk beş maddesi aynı gün, kalan dört maddesi ve tümü ise 22 Ekim’de kabul edildi. Düzenleme, SPK’nın tasfiye kararı verdiği ve tasfiyesi henüz tamamlanmamış fonların tasfiyesini, fonlardan hukuka aykırı şekilde çıkarıldığı tespit edilen varlıkların geri kazanılmasını ve bu değerlerin yatırımcılara ödenmesini amaçlıyor.
Hangi fonlar kapsamda?
Kanun, yalnızca SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonları kapsıyor. Teklifte, düzenlemenin bu fonlar dışındaki yatırım fonları için genel ya da sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacağı açıkça belirtildi. Genel Kurul görüşmelerinde muhalefet milletvekilleri, tasfiyeye giden fon sayısının 131 olduğunu dile getirdi.
Tasfiye SPK gözetiminde yapılacak
Fonların tasfiyesi, SPK’nın gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütülecek. Fon mal varlığı nakde çevrilerek elde edilen tutar, yatırımcılara kanunda belirlenen esaslara göre dağıtılacak.
Ara ödeme nasıl hesaplanacak?
Kanunun en çok merak edilen maddesi ara ödemeye ilişkin. Buna göre fonun nakde çevrilen varlıkları, yatırımcıların tamamının alacağını karşılamaya yetmezse, ödemelerde yatırımcının net yatırım tutarı esas alınacak. Net yatırım tutarı, yatırımcının fona fiilen yaptığı nakit girişleri ile fondan yaptığı nakit çıkışlarının farkı üzerinden hesaplanacak. Bu hesaplamada endeksleme uygulanmayacak.
| Net yatırım tutarı | Yapılabilecek ara ödeme |
|---|---|
| 1 milyon TL’nin altında | Net yatırım tutarı kadar |
| 1 milyon TL ve üzerinde | En fazla 1 milyon TL |
- Ara ödeme, SPK’nın belirleyeceği fonlarda yapılabilecek.
- Ara ödeme, yatırımcının tasfiye bakiyesinden alacağı nihai ödemeden mahsup edilecek; yani ek bir ödeme değil, alacağın avansı niteliğinde.
- Para piyasası fonları hariç, ara ödeme tutarı yatırımcının hesabındaki fon paylarının hesaplama tarihinden bir önceki gün sonu itibarıyla toplam değerini aşamayacak.
TEFAS’ta bloke edilen paylar da kapsamda
Genel Kurul’da kabul edilen bir önergeyle, 17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) iletilen ancak fonun temerrüde düşmesi ya da fiyat açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmeyen işlemler nedeniyle payları bloke edilen yatırımcılar da tasfiye kapsamına alındı. Bu yatırımcılar da fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye hükümlerinden yararlanacak.
Usulsüzlük yapanlara ödeme yok
Sermaye Piyasası Kanunu’ndaki “piyasa bozucu eylemler”, “bilgi suistimali” ve “piyasa dolandırıcılığı” fiillerini söz konusu fonlar aracılığıyla ya da bu fonlarla birlikte hareket ederek işlediği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara, tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.
Kaçırılan varlıklar geri kazanılacak
Kanunda, fon mal varlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerler ve bu nedenle doğan zarar için şahsi sorumluluk da düzenlendi. Başlıca hükümler şöyle:
- Fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalarda, Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre el koyma kararı verilebilecek.
- Yargılama sonunda müsaderesine karar verilen ve fondan çıktığı mahkemece belirlenen değerler, Hazine’ye gelir kaydedilmeden ilgili fona, tasfiye tamamlanmışsa geri kazanım hesabına aktarılacak.
- Tahsil ya da iade edilen tutarlar, TMSF nezdinde her fon için açılacak ayrı alt hesaplarda “geri kazanım hesabı” olarak izlenecek ve pay sahiplerine ödenecek.
Muhalefet eleştirdi
Genel Kurul görüşmelerinde muhalefet partileri, 1 milyon liralık ara ödeme sınırını, yatırımcı haklarının korunma düzeyini ve fonların denetimine ilişkin eksiklikleri eleştirdi. Muhalefet milletvekilleri, yüz binlerce yatırımcının birikiminin risk altına girdiğini ve fonların hangi izinlerle faaliyet gösterdiğinin sorgulanması gerektiğini savundu. Düzenlemeyle ise tasfiye edilen fonlardaki mağduriyetlerin giderilmesi ve fonlardan hukuka aykırı çıkarılan varlıkların geri kazanılarak yatırımcılara aktarılması amaçlanıyor.
