FORD CEO’SUNDAN SÜRÜCÜLERİ KIZDIRACAK 'KAPUT' ÇIKIŞIOtomobil dünyasının en köklü geleneklerinden biri olan, hafta sonları garajda motor kurcalama ve kendi aracını tamir etme kültürü, dijitalleşen sanayi devrimiyle birlikte yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.
Beyaz Saray’da gerçekleştirilen "Tamir Hakkı" (Right to Repair) zirvesine katılan Ford CEO’su Jim Farley, geleneksel sürücü alışkanlıklarına adeta set çeken açıklamalarda bulundu.
Farley’nin yeni nesil araçları "tekerlekli bilgisayarlar" olarak tanımlaması ve bireysel tamir girişimlerine karşı çıkması, otomobil tutkunları arasında büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi."1973 Model Bronco’yu Tamir Ederim Ama Yenisine Dokunmam"Ford’un tepe yöneticisi Jim Farley, markanın aslında onarım süreçlerine yapıcı yaklaştığını iddia etse de bu işlemlerin kesinlikle profesyonel ellerde ve yetkili ağlar çatısı altında yapılması gerektiğini savunuyor. Özellikle garanti süresi devam eden araçlara ev ortamında yapılacak her türlü mekanik ya da yazılımsal müdahaleden kaçınılması gerektiğinin altını çizen Farley, bu duruşuna kendi yaşamından çarpıcı bir örnek verdi.
Garajında 1973 model klasik bir Ford Bronco’nun mekanik sorunlarını kendi başına rahatlıkla çözebildiğini belirten ünlü CEO, buna karşın fabrikadan yeni çıkan modern bir Bronco modeline özel yazılım aygıtları ve dijital teşhis cihazları olmadan dokunmanın ciddi güvenlik riskleri ve hatta hayati tehlikeler barındırdığını ileri sürdü.
Milyar Dolarlık Bakım Pastasında Yetkili-Bağımsız SavaşıOtomotiv üreticilerinin tamir süreçlerini kendi tekellerinde tutma gayretinin arkasında, sadece güvenlik endişeleri değil, ekonomik zorunluluklar da yatıyor.
Küresel enflasyon ve artan maliyetler nedeniyle tüketiciler sıfır araç satın almak yerine ellerindeki araçları uzun yıllar kullanmayı tercih ediyor.
Bu durum, trafikteki ortalama araç yaşını 13 yıl gibi tarihi bir sınıra getirdi.
Sıfır araç satışlarındaki yavaşlama, yaşlanan araç filosunun bakım ve onarım pazarını devasa bir sektöre dönüştürdü.
Ancak üreticileri asıl düşündüren nokta, bu devasa bakım bütçelerinin resmi bayiler yerine sanayideki bağımsız servislere kayması.
Güncel sektörel veriler, küresel ölçekte yetkili servis gelirlerinin son dönemde yüzde 12 oranında gerilediğini, buna karşılık bağımsız tamirhanelerin sayısının hızla artarak 300 bin sınırına ulaştığını gösteriyor.
Ford ve benzeri devlerin müşterilerini yeniden resmi servislere çekebilmek adına yüksek bütçeli sadakat kampanyaları düzenlemesinin temelinde de bu gelir kaybını durdurma arzusu yatıyor.
Traktörlerden Akıllı Telefonlara Uzanan Küresel "Tamir Hakkı" DirenişiÜreticilerin bu kısıtlayıcı hamlelerine karşı tüketici haklarını korumaya kararlı yasa koyucular da küresel ölçekte harekete geçmiş durumda.
ABD Kongresi’nde, bağımsız servislere yetkili bayilerle tamamen aynı arıza tespit verilerini, kalibrasyon kodlarını ve araç yazılımlarını sağlama zorunluluğu getiren kritik yasa tasarıları masada bekliyor.Üstelik bu dijital yazılım savaşı sadece binek otomobillerle sınırlı değil.
Dünyaca ünlü tarım makineleri üreticisi John Deere da benzer gerekçeler öne sürerek çiftçilerin kendi traktörlerini tamir etmesini engellemeye çalışmıştı.
Ancak uzun süren hukuk mücadelesini kaybeden dev şirket, çiftçilere milyonlarca dolar tazminat ödemek ve dijital tamir yazılımlarını kamuoyuyla paylaşmak zorunda kalmıştı.
Benzer bir yazılımsal kilit savaşı akıllı telefon ve bilgisayar pazarında da yaşanıyor.
Teknoloji devleri, dışarıdan parça değişimini ve üçüncü taraf müdahalelerini engellemek adına cihazlara yapay dijital engeller koysa da eyalet ve ülke yönetimleri çıkardıkları yeni tüketici yasalarıyla bu tekelleşme hamlelerini birer birer boşa çıkarıyor.
Görünen o ki, kaputun altındaki egemenlik savaşı önümüzdeki dönemde hem mahkemelerde hem de sanayi sitelerinde daha da sertleşecek.
