Rekoltedeki artış, gıda fiyatları üzerinde önemli bir etki yarattı.
Kırmızı mercimek hariç diğer ürünlerde üretici fiyatlarındaki yıllık artışların enflasyonun altında kaldığını belirten Reis Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Reis, “Mayıs ayında açıklanan yıllık gıda enflasyonu yüzde 34,86 seviyesinde.
Kırmızı mercimek hariç çoğu üründe fiyat artışları bunun altında kalmıştır.” dedi.
Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi Nedir?
Tarım ürünleri üretici fiyat endeksindeki yıllık artış ise yüzde 42’nin üzerinde gerçekleşmiştir.
Bu durum, üretici maliyetlerine rağmen piyasada sert fiyat artışlarının yaşanmadığını göstermektedir.
Reis, artan arzın fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğunu ifade etti.
Son yıllarda olumsuz hava koşulları nedeniyle düşük rekolte beklentileriyle girilen hasat dönemlerinde, kuru gıda fiyatları yukarı yönde hareketlenirken, bu yıl tablo tersine dönmüştür.
Hem ekim hem de hasat döneminde seyreden olumlu hava koşulları sonucu rekolte artışları, kuru gıda piyasasında dengeleri değiştirmiştir.
Pirinçte Fiyatlar Nasıl Değişti?
Pirinçte fiyatlar geri çekilmiş olup, üretici fiyatlarındaki düşüşün en somut örneği olarak gösterilmektedir.
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), hasat döneminde üretici lehine seyreden piyasa koşullarını dikkate alarak 2025 yılı baldo çeltik alım fiyatını 40 lira olarak açıklamıştır.
Serbest piyasada 44 liraya kadar çıkan baldo çeltik fiyatı, 35 liraya kadar düşmüştür.
Buna paralel olarak dökme ürün fiyatları da gerilemiş ve bu düşüş perakende fiyatlara yansımıştır.
Baldo pirinçte raf fiyatlarında son 2-3 ayda yüzde 5 ile 10 arasında bir gerileme yaşanmıştır.
Nohut ve Kırmızı Mercimek Üretiminde Beklentiler Neler?
Nohutta da 2026 sezonu için rekolte artışı beklenmektedir.
Geçen yıl kuraklık nedeniyle yaşanan rekolte kaybının ardından, bu yıl nohutun daha iri olacağı yönünde beklentiler mevcuttur.
Geçtiğimiz yıl rekolte 412 bin ton civarındayken, bu yıl yaklaşık yüzde 23 artarak 510 bin tonluk bir üretim beklenmektedir.
Kırmızı mercimekte ise geçen yıl yaşanan olumsuz iklim şartlarından dolayı yüzde 38 rekolte kaybı fiyatları yukarı taşımıştır.
Ancak yeni mahsulle birlikte fiyatlarda sert bir düşüş yaşanmıştır.
TÜİK verilerine göre bu yıl kırmızı mercimek üretiminin yüzde 54 artışla 385 bin tona çıkması beklenmektedir.
Türkiye’nin kırmızı mercimek üretiminin yüzde 94’ünün karşılandığı Güneydoğu’da, kırmızı iç mercimeğin dökme fiyatı yeni mahsulle birlikte 70 liranın altına inmiştir.
Yeşil mercimekte de üretim artışı öngörülmektedir.
Kuru Fasulyede Durum Nasıldır?
Kuru fasulyede ise farklı bir tablo yaşanmaktadır.
Geçen dönemde verilen 40 bin tonluk ihracat izninin ardından fiyatlarda hızlı bir yükseliş gözlemlenmiştir. İki yıl boyunca fiyatların önemli ölçüde artmadığını belirten Reis, bu yıl ekim alanlarındaki daralmanın üretimi olumsuz etkileyeceğini ifade etmiştir.
TÜİK’in Bitkisel Üretim 1.
Tahmin Raporu da bunu doğrulamaktadır.
Geçen yıl 247 bin ton olan kuru fasulye üretiminin bu yıl yüzde 15 azalarak 210 bin tona gerilemesi beklenmektedir.
Bu durum fiyatlara da yansımakta olup, geçen yıl kilogramı 59 lira seviyesinde olan 8-8,5 milimetre kuru fasulye bugün 85 liraya kadar yükselmiştir.
