İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Halkla İlişkiler Birimi’nin dün akşam yaptığı yazılı açıklamaya göre, toplamda 4 milyon 500 bin varilden fazla ham petrol taşıyan iki süper tanker, sabah saatlerinde Hürmüz Boğazı’nın güneyinden geçmeye çalıştı. İran’ın “izin verilmeyen güzergah” olarak nitelendirdiği hattan ilerleyen gemilerin, daha önce Devrim Muhafızları Donanması tarafından denize yerleştirilen mayınlara çarptığı ileri sürüldü.
Makine daireleri devre dışı kaldı
Açıklamada, patlama ve ardından çıkan yangınlar sonucunda iki tankerin de makine dairelerinin ağır hasar gördüğü ve gemilerin bulundukları noktada hareketsiz kaldığı belirtildi. Tankerlerdeki mürettebatın gemileri terk ettiği bildirilirken, alevler içindeki tankerlere ait olduğu belirtilen görüntüler İran devlet televizyonunda yayımlandı.
Devrim Muhafızları, mayınlı bölgeden geçişin yasak olduğunu yineleyerek, belirlenen rotaların dışına çıkan ve izinsiz geçmeye çalışan gemilerin benzer sonuçlarla karşılaşacağı uyarısında bulundu.
- Tankerlerin isimleri, bayrakları ve sahibi şirketler açıklanmadı.
- Mürettebatın sağlık durumu ve olası can kayıplarına ilişkin resmi bilgi paylaşılmadı.
- Olayın ayrıntılarına dair bilgiler şimdilik yalnızca İran makamlarının açıklamalarına dayanıyor; bağımsız doğrulama bulunmuyor.
Bir haftada peş peşe olaylar
Hürmüz Boğazı’nda son günlerde benzer olaylar art arda yaşanıyor. Basına yansıyan bilgilere göre son bir haftada boğazda çok sayıda tanker, İran’ın belirlediği güzergah dışında ilerlerken mayına çarptı:
| Tarih | Olay |
|---|---|
| 17–18 Ekim | Yaklaşık 2’şer milyon varil ham petrol taşıyan iki süper tankerde, birkaç saat arayla patlama ve yangın. |
| 19 Ekim | Konum ve navigasyon sistemlerini kapattığı öne sürülen bir tanker mayına çarptı, makine dairesinde yangın çıktı. |
| 21 Ekim civarı | Belirlenen güzergahın dışına çıktığı belirtilen iki petrol tankeri mayın patlamasıyla alev aldı. |
| 23 Ekim | Toplam 4,5 milyon varilden fazla petrol taşıyan iki süper tanker mayına çarptı, gemiler hareketsiz kaldı. |
Gerilimin arka planı
Bölgedeki gerilim, ABD’nin 8 Temmuz’da İran’a yönelik saldırılarına yeniden başlamasının ardından tırmanmıştı. Tahran yönetimi, bunun üzerine 12 Temmuz’da Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattığını duyurmuş, boğazdan geçiş için kendi belirlediği rota ve kuralları ilan etmişti. İran yetkilileri, bu kuralların dışına çıkan her geminin hedef alınacağı yönünde daha önce de sert uyarılar yapmıştı.
Petrol piyasası için ne anlama geliyor?
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ihracatının önemli bir bölümünün geçtiği stratejik bir su yolu. Kısa sürede çok sayıda büyük tankerin devre dışı kalması, deniz taşımacılığında sigorta maliyetlerinin artması ve arz endişelerinin derinleşmesi riskini beraberinde getiriyor. Piyasalar hafta sonu kapalı olduğu için olayın ham petrol fiyatlarına etkisinin pazartesi günü işlemlerin açılmasıyla netleşmesi bekleniyor. Brent petrolün son dönemde varil başına 100 doların üzerinde seyretmesi, gelişmelerin akaryakıt fiyatları açısından da yakından izlenmesine neden oluyor
