İstanbul’da Tarihi Diplomasi Zirvesi: 8 Ülkenin Dışişleri Bakanından Körfez ve Ukrayna İçin Barış Çağrısı

İstanbul, dün Avrupa ve Orta Doğu’nun önde gelen diplomatlarını bir araya getiren yoğun bir diplomasi trafiğine sahne oldu. Gün, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan R4 grubunun yedinci toplantısıyla başladı. Ardından İngiltere, Almanya ve Fransa’dan oluşan E3 grubu ile İtalya’nın da katıldığı genişletilmiş toplantıya geçildi. Bu formatta ilk kez düzenlenen toplantı, uluslararası basında da geniş yer buldu.

Fidan: Diyalog ve diplomasi konusunda fikir birliği sağladık

Toplantıların ardından basın toplantısı düzenleyen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, R4 formatında bölgenin sorunlarını ve çözüm yöntemlerini en ayrıntılı şekilde ele alma imkânı bulduklarını söyledi. Fidan, çatışma yerine diyaloğu ve diplomasiyi tercih etmenin en doğru yol olduğu konusunda katılımcı ülkeler arasında fikir birliği sağlandığını vurguladı.

Fidan, aynı gün İstanbul’da düzenlenen 9. İstanbul Arabuluculuk Konferansı’nda da konuşarak çatışmaların çözümünde taraflarla doğrudan temasın önemine dikkat çekmişti.

R4 ortak bildirisinde neler var?

Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan dışişleri bakanlarının toplantı sonrası yayımladığı ortak bildiride öne çıkan başlıklar şöyle:

• Filistin: İsrail işgalinin bölgedeki istikrarsızlığın başlıca kaynağı olduğu vurgulandı; iki devletli çözüm çağrısı yinelendi.
• Yemen: Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları kınandı, Husilere siyasi sürece dönme çağrısı yapıldı.
• Hürmüz Boğazı ve deniz güvenliği: Deniz ulaşımının güvence altına alınması ve çatışmaların yayılmasının önlenmesi için iş birliğinin sürdürüleceği belirtildi.
• Diplomasi: Dört ülkenin bölgesel sorunlara karşı istişarelerini ve diplomatik çözüm mekanizmalarını güçlendirmeye devam edeceği ifade edildi.

Mısır: ABD ve İran mutabakata dönmeli

Toplantı öncesinde açıklama yapan Mısır Dışişleri Bakanlığı, Orta Doğu’da artan istikrarsızlıktan duyduğu endişeyi dile getirerek Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan ile bölgesel gelişmelerde ortak bir çizgide olduklarını açıklamıştı. Kahire, İstanbul’daki istişarelerin Avrupa ülkelerinin katılımıyla genişletileceğini duyururken, ABD ile İran’ın mutabakat zaptına geri dönmesi gerektiğini de vurgulamıştı. Açıklamada, Yemen konusunda İran’ın değerlendirmelerine katılmadıkları da belirtilmişti.

Dünya basını: “Benzeri görülmemiş format”

İstanbul’daki buluşma uluslararası basında manşetlere taşındı. Haberlerde, Avrupa ve Orta Doğu’dan sekiz ülkenin dışişleri bakanlarının daha önce benzeri görülmemiş bir formatta bir araya geldiği vurgulandı. Al Jazeera, toplantıyı Türkiye’nin bölgedeki rolünün güçlendiği bir dönemde gerçekleştiğine dikkat çekerek değerlendirdi ve Türkiye’nin ağustos ayında Pakistan ve Suudi Arabistan ile başlattığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı da gündeme taşıdı.

R4 nedir?

R4 (Bölgesel Dörtlü), Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın bölgesel sahiplenme anlayışı temelinde kalıcı istikrarı desteklemek ve diyaloğu güçlendirmek amacıyla oluşturduğu bir istişare mekanizması. Grup, 5 Ağustos’ta da Ürdün’ün başkenti Amman’da toplanmıştı. İstanbul’daki toplantı, grubun yedinci buluşması oldu.