Bulgaristan Eski Dışişleri Bakanı Nadezhda Neynsky, ülke basınına verdiği demeçte Karadeniz‘de yaşanan insansız hava aracı (İHA) saldırılarını değerlendirerek çarpıcı açıklamalarda bulundu.
Çatışmanın Bulgaristan’ın Münhasır Ekonomik Bölgesi’ne ulaşarak ulusal güvenlik tehdidi oluşturduğunu vurgulayan Neynsky, ülkesinin NATO Antlaşması’nın 4. maddesi uyarınca müttefikleriyle istişare talep etmek için tam ve haklı gerekçelere sahip olduğunu belirtti. 4. maddenin doğrudan 5. maddeyi tetiklemediğini hatırlatan deneyimli diplomat, Karadeniz’deki durumun artık uzak bir dış çatışma olarak görülemeyeceğini ve güvenlik endişelerinin NATO masasına taşınması gerektiğini ifade etti.
RUSYA’NIN BİLEREK YAPTIĞINI SÖYLEDİ
Karadeniz’deki seyrüsefer ve denizcilik güvenliğinin doğrudan ülke ekonomisini ve halkın refahını etkilediğine dikkat çeken Neynsky, son olaylarda kullanılan İHA’ların kaza sonucu değil, kasıtlı bir provokasyon ve hedefli bir saldırı amacıyla gönderildiğini savundu.
Rusya‘nın bu tür eylemlerle bölge ülkelerinde korku iklimi yaratarak iç tartışmaları alevlendirmeyi hedeflediğini belirten eski bakan, korkuyla alınan kararların tehlikesine işaret etti.
NATO’NUN 4. MADDESİ NE ANLAMA GELİYOR?
Kuzey Atlantik Antlaşması’nın 4. maddesi, NATO üyesi ülkelerden birinin toprak bütünlüğü, bağımsızlığı veya güvenliği tehdit altına girdiğinde tüm müttefiklerin resmi olarak bir araya gelip istişarelerde bulunmasını öngören diplomatik mekanizmadır.
Askerî bir müdahale gerektirmeyen bu madde, ittifak üyesi bir ülkenin bölgesel bir kriz veya dış tehdit hissettiği anlarda diplomatik ve stratejik bir uyarı mekanizması olarak devreye girmektedir.
5. MADDE İLE FARKI
NATO’nun en bilinen düzenlemesi olan 5. madde, bir üyeye yapılan silahlı saldırıyı tüm müttefiklere yapılmış sayarak doğrudan ortak askerî savunma ve kolektif yanıt sürecini başlatır. 4. madde ise askerî bir harekat zorunluluğu getirmeyip, kriz derinleşmeden ittifak içinde ortak bir siyasi duruş, strateji ve güvenlik tedbiri belirlenmesini amaçlar.
Sofya yönetiminin kriz karşısındaki tutumunu da eleştiren Neynsky, Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi’nin toplanmakta geciktiğini vurguladı ve kamuoyunun sadece İHA’ların kime ait olduğunu değil, benzer olayların tekrarlanmaması için hangi somut güvenlik tedbirlerinin alındığını duyması gerektiğini ifade etti.
