Teos Antik Kenti’nde bulunan yazıtlar, yaklaşık 2 bin 200 yıl önceki eğitim sisteminin nasıl işlediğine dair dikkat çekici bilgiler sunmaktadır. Bu dönemde, kız ve erkek çocuklarının eğitim aldığı kentte öğretmenlere branşlarına göre farklı ücretler ödenmekteydi. En yüksek maaşı alan öğretmenler, matematik ya da felsefe öğretmenleri değil, müzik öğretmenleri olmuştur.
Helenistik döneme ait yazıtlarda, müzik öğretmenlerine yılda 700 drahmi ödendiği, okuma, yazma ve edebiyat alanlarında eğitim veren öğretmenlerin ise 500 ila 600 drahmi arasında kazandığı belirtilmektedir. Ayrıca, beden eğitimiyle ilgilenen iki eğitmene de kişi başına 500 drahmi ödeme yapılmaktaydı.
Teos’taki eğitim sisteminin arkasında, kentin varlıklı isimlerinden Polythros’un bulunduğu kaydedilmektedir. Polythros, eğitim finansmanına katkıda bulunarak 34 bin drahmi bağışlayarak bir eğitim vakfının kurulmasını sağlamıştır. Bu kaynak sayesinde özgür doğmuş kız ve erkek çocuklarının eğitiminin desteklendiği ifade edilmektedir.
Günümüze ulaşan yazıtlar, Helenistik dönemde bir antik kentin eğitiminin nasıl organize edildiği ve finanse edildiği konusunda önemli bilgiler sunmaktadır. Öğrencilerin okuma, yazma, dil bilgisi, edebiyat ve müziğin yanı sıra beden eğitimi ve askeri eğitim aldığı anlaşılmaktadır. Ancak yazıtlar, bütün öğrencilerin tamamen aynı ders programını takip ettiğini göstermemektedir.
Teos’taki eğitim sistemi, yalnızca derslerden ibaret olmayıp, öğrencilerin belirli alanlarda sınavlara girdiği de yazıtlardan anlaşılmaktadır. Müzik ve akademik derslere ilişkin sınavlar, kentin siyasi kararlarının alındığı meclis binası bouleuterionda gerçekleştirilmektedir. Beden eğitimi ve askeri eğitimle ilgili sınavların ise kuzeyde bulunan gymnasiumda yapılmış olabileceği değerlendirilmektedir.
2026 yılı kazıları, Teos’taki eğitim sistemine ışık tutan yeni bilgileri de ortaya çıkarmıştır. Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde yürütülen çalışmalarda, taş döşeli bir meydanın temellerinde yeniden kullanılmış mimari parçalar ve anıt kaideleri bulunmuştur. Bu parçalar üzerinde toplam 13 yazıt tespit edilmiştir. Yazıtlardan birinde Büyük İskender’in önemli komutanlarından Parmenion’un adı geçmektedir.
Teos Antik Kenti’nde kazı çalışmaları devam etmekte olup, tapınak çevresinde başka anıt kaideleri de tespit edilmiştir. Ancak bu kaidelerin üzerinde bir zamanlar heykelleri bulunan kişilerin kimlikleri henüz bilinmemektedir. 2010 yılında sistematik çalışmalar yeniden başladığında, bouleuterionun yalnızca birkaç sıra oturma bölümü toprak üzerinde görülebiliyordu. Yıllar içerisinde gerçekleştirilen kazılarla yapının önemli bölümü açığa çıkarılmıştır.
