Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Ortopedi Servisi sorumlu hekimi Prof.
Dr.
Yalçın Turhan, yeni eğitim öğretim yılı öncesi aileleri uyardı.
Her gün taşınan okul çantalarının sırt ve omurga sağlığını tehdit ettiğine dikkat çeken Turhan, ağır çantaların çocuğun yükünü dengelemek için gövdesini öne doğru eğmesine neden olabileceğini kaydetti.
Bu durumun boyun, omuz ve sırt kaslarında yorgunluk ile ağrı yarattığını, yürüyüş ve duruşta geçici değişikliklere yol açabildiğini belirtti.
Turhan, "Çocukların her gün taşıdığı okul çantalarının ağırlığı, sırt ve omurga sağlığını olumsuz etkileyebiliyor.
Bu konuda ağır bir okul çantası çocuğun yükünü dengelemek ve gövdesine doğru eğmesine neden olabileceği için bu tür durumlarda boyun, omuz ve sırt kaslarında yorgunluk, ağrı ayrıca yürüyüş ve duruşta geçici değişikliklere yol açabilmekte. Çanta ağırlaştıkça ve taşıma süresi uzadıkça bu mekanik yük de artabiliyor.
Güncel çalışmalar özellikle vücut ağırlığının yüzde 15’ini aşan yüklerde ağrı yakınmalarının daha sık görülebildiğini göstermekte.
Ailelere pratik olarak çocuğun ağırlığının yüzde 10’unu geçmeyecek şekilde kullandığı çantanın ağırlığını hesaplamalarını söyleyebiliriz. Örneğin 30 kilogramlık bir çocuk için ideal olarak yaklaşık 3 kilogram ağırlığında bir çanta olması gerekiyor. Özel durumlarda 4,5 kiloya kadar çıkabileceğimizi bilmemiz lazım.
Yani yüzde 15’i geçmemekte fayda var" dedi.Çantanın taşıma biçiminin de sağlık açısından kritik önem taşıdığını vurgulayan Turhan, iki omuz askısının birlikte kullanılması gerektiğini söyledi.
Tek omuzda taşınan çantaların yükü asimetrik hale getirdiğini, çocuğun dengelemek için gövdesini yana doğru eğdiğini kaydetti.
Bu durumun omuz ve sırt kaslarındaki yükü artırdığını ifade etti.
Askıların çok uzun bırakılmasının çantayı vücuttan uzaklaştırarak kaldıraç etkisini güçlendirdiğini ve kasların harcadığı enerjiyi yükselttiğini aktardı.
Hafif ve çocuğun gövdesine uygun büyüklükte çantaların tercih edilmesi gerektiğini belirtti. İki adet geniş, ayarlanabilir, tercihen dolgulu omuz askısı, destekli sırt yüzeyi ve yükü dengeli dağıtan bölmeler içeren modellerin öne çıktığını kaydetti.
Bel veya göğüs kemeri olan çantaların uzun süreli taşımalarda yardımcı olabildiğini söyledi.
Tekerlekli okul çantalarına ise sıcak bakmadıklarını dile getiren Turhan, bu çantaların tek elle taşıma zorunluluğu, kaldırımlarda ve merdivenlerde yaşanan güçlükler nedeniyle pratik bir alternatif oluşturmadığını söyledi. Çocukların bu durumlarda çantayı zorlanarak taşımak zorunda kaldığını ifade etti.
Bilimsel verilerin okul çantasının skolyoza neden olduğunu göstermediğini vurgulayan Prof.
Dr.
Turhan, ağır çantaların geçici duruş değişikliklerine ve kas ağrısına yol açabileceğini kaydetti.
Ancak bunun yapısal skolyozla eş anlamlı kabul edilmemesi gerektiğini belirtti.
Büyüme çağındaki çocukların omurga pozisyonunun sadece okul çantasına değil, pek çok faktöre bağlı olduğunu aktardı."Ağır kitapların sırta en yakın bölgeye konumlandırılması, gereksiz eşyaların çıkartılması ve çantanın aşırı derecede aşağı sarkmaması önemli.
Bu da ciddi bel ağrılarına sebep olabiliyor. Çocuğun duruşunu ailelerin gözlemlemesi gerekiyor uzaktan özellikle. Çocuk çantayı taşırken özellikle öne doğru eğilme gibi hareketler yapıyorsa burada bir sıkıntı olduğunun farkına varmak lazım.
Son olarak sadece çantaya odaklanmamak gerekiyor. ‘Ağır çanta skolyoz yapar’ demek doğru değil ancak ağrı, kas yorgunluğu ve geçici duruş değişikliklerine yol açabileceğini bilmek lazım.
Günlük hareketlilik ve doğru oturma alışkanlıkları da omurga sağlığı için oldukça önemlidir" ifadelerini kullandı.
Omurga sağlığını sadece çantaya bağlamamanın doğru olacağını belirten Turhan, masa başında uzun süre oturmanın, yanlış oturma pozisyonunun, telefon ve tablet kullanımı sırasında sürekli öne eğilmenin de omurgaya zarar verdiğini aktardı.
Okullardaki sıra ve masa konumlarının yanı sıra evde kullanılan mobilyaların da duruşu etkilediğini kaydetti.
Dünya Sağlık Örgütü'nün 5-17 yaş aralığındaki çocukların günde en az 60 dakika fiziksel aktivite yapması önerisini hatırlatan Turhan, ailelerin bu konuda uyanık olmasında fayda olduğunu söyledi. Çocuğun çanta taşırken öne doğru eğilme gibi hareketler yapıp yapmadığının uzaktan gözlemlenmesi gerektiğini bir kez daha vurguladı.
