Yaşam 30.10.2026 – 10:23 
Şekeri azaltmak için diyet içeceklere, şekersiz yiyeceklere ve ‘light’ ürünlere yönelenlerin sayısı her geçen gün artıyor. Ancak Neurology dergisinde yayımlanan bir araştırma, bu ürünlerde sık kullanılan bazı tatlandırıcılarla ilgili dikkat çekici bir bulguya ulaştı. Brezilya‘da 12 binden fazla yetişkinin 8 yıl boyunca takip edildiği çalışmada, altı yaygın tatlandırıcıyı en çok tüketenlerin hafıza ve düşünme becerilerinin daha hızlı gerilediği görüldü.
İşte detaylar.
İçeriğin Devamı Aşağıda 
Reklam
Hangi Tatlandırıcılar Beyin Sağlığıyla İlişkilendirildi?
Araştırmada daha hızlı bilişsel gerilemeyle ilişkili bulunan altı tatlandırıcı şunlar:
-
Aspartam
-
Sakarin
-
Asesülfam-K
-
Eritritol
-
Sorbitol
-
Ksilitol
Bu tatlandırıcılar başta diyet içecekler, şekersiz sakız ve şekerlemeler, light yoğurtlar ve düşük kalorili tatlılar olmak üzere pek çok üründe kullanılıyor. Çalışmada incelenen bir diğer tatlandırıcı olan tagatoz için ise benzer bir ilişki bulunmadı. Araştırmacılar bunun tagatozun beyni koruduğu ya da daha güvenli olduğu anlamına gelmediğinin altını çiziyor.
Araştırma Nasıl Yapıldı?
São Paulo Üniversitesi’nden araştırmacıların yürüttüğü çalışmaya, yaş ortalaması 52 olan 12.772 yetişkin katıldı. Katılımcıların bir önceki yıl ne yiyip içtikleri anketlerle belirlendi ve tatlandırıcı tüketimlerine göre üç gruba ayrıldılar.
En az tüketen grupta günlük ortalama tüketim 20 miligram, en çok tüketen grupta ise 191 miligramdı. Katılımcılar yaklaşık 8 yıl boyunca başta, ortada ve sonda olmak üzere üç kez hafıza ve düşünme testlerine tabi tutuldu.
İçeriğin Devamı Aşağıda Reklam
Hafıza ve Düşünme Becerisi Yüzde 62 Daha Hızlı Geriledi
Sonuçlara göre tatlandırıcıyı en çok tüketen grupta genel düşünme ve hafıza becerileri, en az tüketen gruba kıyasla yüzde 62 daha hızlı geriledi. Araştırmacılar bu farkı yaklaşık 1,6 yıllık ek bilişsel yaşlanmaya denk olarak yorumluyor. Orta düzeyde tüketen grupta ise gerileme yüzde 35 daha hızlıydı.
60 Yaş Altında ve Diyabetlilerde İlişki Daha Belirgin
İlişki özellikle 60 yaşın altındaki katılımcılarda dikkat çekti. Bu grupta yüksek tatlandırıcı tüketimi, sözel akıcılık ve genel bilişsel performanstaki daha hızlı düşüşle ilişkili bulundu. 60 yaş üstünde ise benzer bir bağlantı görülmedi. Diyabeti olan kişilerde de ilişkinin daha güçlü olduğu belirlendi.
Tatlandırıcıları Tamamen Bırakmalı mıyız?
Araştırmanın gözleme dayalı olduğunu ve tatlandırıcıların bilişsel gerilemeye neden olduğunu kanıtlamadığını unutmamak gerekiyor. Sonuçları başka etkenler de etkilemiş olabilir. Ayrıca beslenme bilgileri katılımcıların kendi beyanına dayanıyor ve piyasadaki tüm tatlandırıcılar incelenmedi.
Çalışmanın yazarlarından Dr. Claudia Kimie Suemoto da bulguların doğrulanması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor:
‘Bulgularımız, bazı tatlandırıcıların zaman içinde beyin sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini düşündürüyor.’
UYARI: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Beslenme düzeninizde değişiklik yapmadan önce, özellikle diyabet gibi bir rahatsızlığınız varsa doktorunuza danışmanız önerilir. Ayrıca, satın aldığınız ürünlerin içerik etiketlerini dikkatle okumayı unutmayın!
