Tarihler 29 Ekim 1923 gününü gösterdiğinde, Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde başlatılan Milli Mücadele zaferle taçlanmış ve Türk milletinin kaderini değiştiren Cumhuriyet ilan edilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküş döneminin ardından Anadolu’da yakılan bağımsızlık meşalesi, ülkenin yönetim biçimini kökten değiştiren adımların atılmasına zemin hazırlamıştır.
Osmanlı İmparatorluğu tarihte uzun yıllar mutlak ve meşruti monarşi ile yönetildikten sonra, Birinci Dünya Savaşı’nın ardından ağır bir işgal süreci yaşamıştır. Mustafa Kemal Paşa önderliğinde Anadolu’da ayağa kalkan Türk halkı, Ekim 1922 tarihinde büyük bir zafer elde etmiştir. Bu süreçte 23 Nisan 1920 tarihinde Ankara’da toplanan halkın temsilcileri, Büyük Millet Meclisi’ni kurarak milli iradenin temellerini atmıştır.
Meclis hükümeti sistemiyle yönetilen ülkede, 20 Ocak 1921 tarihinde Teşkilat-ı Esasiye Kanunu kabul edilmiş ve egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu tescillenmiştir. Ardından 1 Kasım 1922 tarihinde alınan tarihi kararla saltanat resmen kaldırılmıştır.
27 Ekim 1923 tarihinde İcra Vekilleri Heyeti’nin istifası ve yeni kabinenin kurulamaması bir yönetim boşluğu yaratmıştır. Bunun üzerine Mustafa Kemal Paşa ve İsmet İnönü tarafından hazırlanan anayasa değişikliği tasarısı, 29 Ekim 1923 tarihinde Meclis’e sunulmuştur. Uzun süren görüşmelerin ardından Cumhuriyet rejimi resmen kabul edilmiştir.
Ankara’da coşkulu ‘Yaşasın Cumhuriyet’ sesleri yankılanırken, 101 pare top atışı yapılarak bu büyük gurur halka duyurulmuştur. İlk yıllarda halk tarafından kendiliğinden organize edilen kutlamalar, 1925 yılında kabul edilen özel bir kanunla milli bayram statüsü kazanmıştır.
