Orta Doğu‘daki çatışmaların petrol fiyatlarını yükseltmesi, Avrupa Birliği’nin (AB) ithalat maliyetlerini artırdı. AB’nin aylık ortalama petrol faturası, 2025’teki 17,7 milyar eurodan 2026’nın ikinci çeyreğinde 27,6 milyar euroya çıktı.Böylece petrol ithalatına yapılan harcama yüzde 55,8 artarken aylık ek maliyet 9,9 milyar euroya ulaştı. Aynı dönemde ithal edilen petrol miktarı ise yalnızca yüzde 1,2 artarak 36,7 milyon tona yükseldi.
Petrolün tonu 750 euroya yükseldi
AB’nin ithal ettiği petrolün ton başına maliyeti, 2025’teki 487 eurodan 750 euroya çıktı. Bu rakam, 2022’de kaydedilen zirvenin yalnızca 2 euro altında kaldı. Dundee Üniversitesi’nden Prof. Xiaoyi Mu, Brent petrolün 2026’nın ikinci çeyreğindeki ortalama fiyatının geçen yılın ortalamasına göre yüzde 49,5, yani varil başına yaklaşık 34 dolar arttığını belirtti.
Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nden Szymon Kardas ise Orta Doğu’daki savaşın petrol üretimini ve sevkiyatını aksattığını söyledi. Eurostat verilerine göre AB’nin petrol ithalatına bağımlılık oranı 2024’te yüzde 96,6 seviyesindeydi.
Enerji faturasındaki artışın yüzde 95’i petrolden
AB’nin toplam enerji ithalat harcaması, 2026’nın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre 81,4 milyar eurodan 115,6 milyar euroya yükseldi.
Enerji faturasındaki 34,2 milyar euroluk artışın 32,4 milyar eurosu petrolden kaynaklandı. Böylece toplam artışın yaklaşık yüzde 95’ini petrol oluşturdu. Aynı dönemde doğal gaz ithalat harcamaları 1,6 milyar euro, kömür harcamaları 400 milyon euro artarken LNG harcamaları 200 milyon euro azaldı.
Akaryakıt fiyatları da yükseldi
Petrol fiyatlarındaki artış, Avrupa’da benzin ve dizel fiyatlarına yansıdı. AB genelinde dizelin ortalama litre fiyatı, ocak ayındaki 1,54 eurodan 19 Ekim’de 2,14 euroya yükseldi. Böylece yıl başından bu yana yüzde 38 artış kaydedildi. Benzinin litre fiyatı da ocak başındaki 1,60 eurodan 1,99 euroya çıktı. Bu süreçte 50 litrelik bir dizel deposunu doldurmanın maliyeti 77 eurodan yaklaşık 107 euroya yükseldi.
Yüksek maliyetler 2027’ye kadar sürebilir
Uzmanlar, petrol ithalat maliyetlerinde kısa vadede düşüş beklemiyor. Prof. Xiaoyi Mu, artan akaryakıt giderlerinin hane halkının bütçesini zorlayacağını, taşımacılık maliyetleri nedeniyle gıda ve toplu taşıma fiyatlarının da yükselebileceğini belirtti. Mu ayrıca nakliye ve sigorta giderlerindeki artışın yılın üçüncü ve dördüncü çeyreklerinde ithalat faturalarına daha fazla yansıyabileceğini söyledi.
Szymon Kardas, çatışmaların yol açtığı ek maliyetlerin 2027’ye kadar sürebileceğini öngörürken Avrupa Enerji ve İklim Politikası Enstitüsü’nden Wolfgang Eichhammer da petrol fiyatlarının yüksek kalma veya daha fazla artma riskine dikkat çekti.
